Form telaşı sakatlığa neden olmasın!

Yazın gelmesiyle birlikte pek çok kişi form tutmak amacıyla spora yönelirken, bilinçsiz ve hazırlıksız yapılan egzersizler ciddi sağlık sorunlarını da beraberinde getiriyor. Medicana International İzmir Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Doç. Dr. İ. Eralp Kaçmaz, özellikle uzun süredir hareketsiz kalan bireylerin egzersiz yoğunluğunu kontrollü artırması gerektiği konusunda önemli uyarılarda bulundu.

Yaz başlangıcında ortopedi kliniklerine spor yaralanmaları nedeniyle başvuruların ciddi oranda arttığını ifade eden Doç. Dr. Kaçmaz, “Kış boyunca hareketsiz kalan vücut, ani yüklenmelere hazır olmayabiliyor. Özellikle halı saha maçları, koşu ve yüksek tempolu egzersizlere bir anda başlamak yaralanma riskini ciddi şekilde artırıyor” dedi.

“Ani Bir Hareket Aylar Süren Tedaviyle Sonuçlanabilir”

Kış boyunca ertelenen aktivitelerin bir anda hayatımıza girmesinin kliniklerde her yıl aynı tabloyu yarattığını belirten Doç. Dr. Kaçmaz, sürecin risklerini şu sözlerle aktardı:

“En sık gördüğümüz yaralanmaların başında kas zorlanmaları, diz bağ yaralanmaları ve ayak bileği burkulmaları geliyor. Özellikle ani yön değiştirme içeren sporlarda diz yaralanmaları ciddi bir sorun oluşturabiliyor. ‘Bir anda hızlanayım, biraz da zorlayayım’ düşüncesi, vücudun hazır olmadığı bir yüklenmeye maruz kalmasına neden oluyor. Sonuç ise haftalar, bazen aylar sürebilen bir tedavi süreci olabiliyor.”

Yaz aylarında spor sakatlanmalarının artış nedenlerine de değinen Kaçmaz; kış aylarında azalan kas gücü, esneklik, denge ve koordinasyon kaybına yetersiz ısınma ile uygunsuz zemin veya ekipman seçiminin de eklenmesiyle tablonun kaçınılmaz hale geldiğini vurguladı.

Basit Önlemlerle Risk Azaltılabilir

Spor sakatlanmalarının önüne geçebilmek adına birkaç basit ama etkili önlem olduğunu belirten Doç. Dr. İ. Eralp Kaçmaz, sporseverlere şu tavsiyelerde bulundu:

Kademeli Başlayın: İlk günler yüksek tempo yerine kısa süreli ve düşük yoğunluklu egzersizler tercih edilmelidir. Vücudun alışmasına zaman tanımak en önemli adımdır.

Isınmayı İhmal Etmeyin: Egzersiz öncesi 10–15 dakikalık hafif tempo ve dinamik hareketler, kasları ve eklemleri spora hazırlar. Antrenman sonundaki germe (stretching) egzersizleri ise bir sonraki idmana hazır olmanızı sağlar.

Doğru Ekipman Seçin: Ayakkabı, zemine ve yapılan spor türüne uygun olmalıdır. Sert zeminde uygunsuz ayakkabı kullanımı diz ve ayak bileği yaralanmalarını davet eder. Gerekli durumlarda kask, dizlik ve bileklik gibi koruyucu ekipmanlar mutlaka kullanılmalıdır.

“Ağrı Varsa ‘Devam Et, Açılırsın’ Demeyin!”

Vücudun verdiği sinyalleri ciddiye almak gerektiğinin altını çizen Doç. Dr. Kaçmaz, spor esnasında yapılan en büyük hataya dikkat çekti: “Spor sırasında ortaya çıkan ağrı, ‘devam et, açılırsın’ denilerek göz ardı edilmemelidir. Erken dönemde verilen kısa bir ara, uzun süreli sakatlıkların önüne geçebilir.”

Sporun amacının kısa sürede maksimum performans değil, sağlıklı ve sürdürülebilir bir yaşam alışkanlığı kazanmak olduğunu hatırlatan Kaçmaz, “Sabırlı olmak ve vücudu dinlemek en doğru yaklaşımdır. Doğru planlama ve bilinçli hareketle hem form tutmak hem de sakatlanmalardan korunarak yazı sağlıklı geçirmek mümkün” diyerek sözlerini noktaladı.