FİFA’lar evde, derbi Yasin’de

Dünyamızda, canım ülkemde o kadar sorun, sıkıntı, üzüntü var iken. Bir de adına süper denen ligimizdeki ‘dev derbi’ denen alt tarafı bir oyuna yöneldik. Benim de bunu yazmam da çok saçma aslında. Olmuyor, işte. Her şey hesaptaki para için, forma aşkı filan palavra. Zenginler yoksullar, hatta çok zenginler sefiller gündemde. Duygu sömürüsü had safhada. Kamera arkasındaki muhabbetleri gırla, vatandaşın önünde kavgalıymış gibi görüntü vermeler. Sözüm ona hak aramalar, taraftara şirin görünmeler. Yönetirmiş gibi yapanlar, oynarmış gibi yapanlar, adalet sağlamaya çalışır gibi görünenler. Birbirine karıştı, anlaşılmaz hale geldi. Herkes aynı değil, alınganlığa gerek yok. İşleri rast gitmeyenler TFF’ye küs, kırgın. Hakem kim olacak, tek derdimiz bu. Öyle bir yetiştir ki, kim olursa olsun fak etmesin. FİFA ne demek, dünyanın hakemi ne demek. Bizim derbilerde yoklar. Hakem dediğin her maçı yönetebilmeli. Ya eğitimleri az ya da hak etmeden o seviyeye geldiler, getirildiler. Ne demek FİFA, üst seviye hakemi derbide yok. Bu kadar basit. Halil Umut Meler mesela, bir beğenemediniz, gitti.

Yurtdışında bizi temsil etti, adı bile geçmedi. Yasin Kol, soyadını beğenmeseniz de. Formda ve FİFA da değil, tıpkı yıllar önceki Serdar Tatlı gibi. Formda derken, kafa olarak hazırlandı. Tatlı, Kol’dan 10 kat daha iyi hakemdi, ayrıca. Merak buyurmayınız, Serdar’ı da beğenmezlerdi. Çıkın siz yönetin o zaman. Ekrandan, tribünden yönetiyorsunuz zaten. İki Oğuzhan var şimdilerde, Oğuzhan Çakır ile Oğuzhan Aksu. Çakır derbiye verilebilir altından kalkar diye düşündüm. Asıl cesaret inadına Yasin Kol’u ateşe atmak değil, Oğuzhan Çakır’a da fırsat vermektir. Neyse, bir dahaki derbiye. Oğuzhan Aksu da Osimhen’i atmadı diye eleştiriliyor. Mükemmel maç yönetti kupada, Cihan Aydın gibi. Doğruya doğru deriz. Atilla Karaoğlan şansıyla geldi bugüne kadar, arada kaynadı ve FİFA. ‘Osimhen’i atamadı’ diyorlar, haklılar. Atsa, maçı tamamıyla Aksu’nun üstüne yıkacaklardı. Öyle yaptılar, yıllardır. Kupadaki ceza, ligde geçerli değil. Çok vahim bir şey olmadıktan sonra, oynar. Bizleri meşgul ediyorlar, derbi, hakem muhabbetiyle. İnsanlar deşarj filan da olmuyor, daha çok gerim gerim geriyorlar.

Çok da harika bir maç beklemeyin, izlemeyi de düşünmüyorum. Sonuç belli, lider yenilmeyecek. Ya yenilecek ya da berabere kalacak. 7 puan olursa her şey biter de ondan, böyle bitirmezler. Devranın dönmesi gerek. Piyasa durur, zarar eden çok olur. Olur mu şey. Birini yenilince diğeri de yenilir. İncelikten değil, hassas ve ince detaylardan. Hakemler, ahalinin oyuncağı, dedikodu malzemesi, tek gündemi oldu. Kimsenin, hatta cümle alemin birden hakkı yok. Buna sebebiyet verenler, utansın. Derneğimiz de buna dahil. Göztepe – Alanyaspor maçıyla ilk kez süper ligde düdük çalan Asen Albayrak, seneye derbi yönetir, yönetmeli. Bu sene çok erken, zaman azdı. Pazar akşamki derbiye verilebilirdi, kısmet bu işler. 1.lig’de maçı var, Serikspor – Hatayspor, başarılar diliyorum. Hakem kolay yetişmiyor, emek, çaba, sabır gerek. Genç hakemleri gider izlerim, sadece süper lig yok hayatımda. Oralara gelince, değişen çok olur. Fark etmez. Vicdanları rahatsa, benim için sıkıntı yok. Yeri, tarihi, adı soyadı önemli değil.

Bir genç evlat rica etti, izledim. ‘Söz uçar yazı kalır’, böyle bilirim. Unutmasın diye de üşenmedim yazdım, 4 sayfa gönderdim. Çevirsin, okusun diye. Her maçtan önce de okuyabilir, internette abuk subuk şeyler izleyeceklerine. Sonra da ‘Beni yediler’ demesinle diye.

HAKEMLERE ÖĞÜTLERİM

”Maça konsantrasyonu sağlamak çok önemli. ‘Büyük takım, küçük takım’, ‘Büyük camia, küçük camia’, ‘Zor maç, kolay maç’, ‘Çok iyi futbolcu, çok kötü futbolcu’, yoktur, olamaz. Şartlanmak en tehlikelisidir, hakemliğin virüsüdür, mikrobudur sinsi düşmanıdır. Yer bitirir.

Küfürden de daha pis ve de zararlıdır, bu tuhaf bakış açısı. Çık maçını yönet, yarıda kalırsa kalsın, atılan kimse kim. Önemli adalet, vicdan. Gözlemci beğenmese de olur. Kuralları uygula, korkma sönmesin ruhundaki adalet duygusu ve de vicdan. O anı düşün, hisset, sonrası için ‘ne olacak acaba?’ diye düşünme. Uçak havada kalmaz, her maç da biter. Hayat bitiyor, hayat.

Maçlar da film değil dizi değil, senaryo hiç değil. (Kısaltarak  buraya yazıyorum).

Daha iyi olman için tavsiye niteliğindedir, bu yazı. Her şeyini değiştirme, bugünlere kendi sayende geldin. Yemek yapmayı herkes bilir, fikri vardır. Kimi basite kaçar, kim emekle yapılanı tercih eder. Önemli olan yemek yapabilmek değil, en güzelini içine sineni yapmaktır. Tava, tencere, ocak, yağ, malzeme, ateş, bıçak, el hüneri ne kadar şartsa, sunum da öyledir. Muhabbet ve de huzur da varsa, kuru ekmek, bonfileden daha tatlı gelir. Tam tersi de doğrudur.

Her şey mükemmel, karşındaki yavan ise. İyi çiğne lokmanı, gözün onda olsun ama, aklın değil. Sen önündeki tabağa bak. Bilmem anlatabiliyor muyum? Hakemliğin bir felsefesi vardır, abartmıyorum. Yaşam tarzıdır. Cesaret, ayakları yere basan ve de uçmayan özgüven, irade, yetenek, bilgi var sende. Sunumu da masada değil, sahadadır. Başlama vuruşu yaparken, kalecilerden de okey al. Eldivenlerini takarken, aman ne olacak deme, bekle. İşaret al, başlat.

Başlama vuruşundan gol oluyor, biliyorsun. Eldivenin tek bir yerde, top da kalesinde olursa. Olayından filan geçtim, vicdanın nerde? Gol nizami, vereceksin. Kalecinin olurunu almak senin yüzünden. Komple hata, kural hatası değil hakem gaflet ve dalaleti. Olmadı ama olabilirdi. Çanak tutma.

Bir maçta başına gelir, hakemliğin biter. Başlama vuruşu, eften püften bir şey değildir. Her şeyin te en başıdır. Nasıl başlarsan öyle gider. Telaş yapma, kalecilere, yardımcı hakemlerine 4.hakemine sırtını dönme, yandan da bakma. Bir tavrın olsun, oturt. Öyle devam et. Öğren izle ama hiçbir hakemi taklit etme.

Kendin ol, başkası olma. Hakem kıyafetin niye o moda renk. Güneşte parlar, kaleci de aynı renk. Mis gibi siyahımız ne oldu, turuncu filan. O pozisyon, ofsayt değildi, pasife ofsayt kaldırdı yardımcın. Yerin iyi değildi. Gol olabilecek atağı kesmedi, tamam da. Çeken var, aslında çok büyük şans. Hizadasın, pozisyona hakimsin. Bayrağa rağmen oynat. İşte o zaman hakemliğe yeni başladın. Yoksa düdük çalansın sadece. Düdük herkeste her yerde var. Kale alanı içinde iken, kalenin tam hizasında arasında önünde durma. Yardımcı hakem tarafından bak, tüm sahaya. Uygula, ne dediğimi anlayacaksın. Yalpalayarak, savruk koşma, bir stilin olsun. Bakınız Mustafa Çulcu, arşivleri.

Artistik görüntü değil sadece, çarpışırsın futbolcuyla. Nitekim oldu da yaşandı. Avantaj da her zaman her yerde, olmaz. Skoru aklında tutma, kart gösterdiğinin numarasını da. Etkilenirsen, sen de insansın. Sahaya yakışıyorsun, hakkını ver. Fiziğinin de ciğerinin de. ‘Kondisyonunu son dakikalara göre hesapla, bırak, ayarla’ diye bir şey olmaz. Ya başında olursa? Gençsin, boş şeyler yeme, içme, uyu, dinlen. Olduğun yerin, gereklerini yap. Maç, tebligat alınca başlar, eve dönünde biter.

Ders çıkar, olanı es geç. Şu takıma şöyle oldu, böyle yaptım deme asla, sakın. Evet, 40 yılın yaşanmışlıkları. Boşa gitmesin işe yarasın. ‘Yaş almışlar yapabilse, gençler düşünebilse’ denir ya. Yapamadıklarım değil, sizlerin yapmanız gerekenleri yazdım. Takipteyim, yarınki maçında da başarılar diliyorum. Allah utandırmasın, o asil hakem formasını asla unutma, kal sağlıcakla, adaletle’.