Dijital Neslin Omurga Sınavı: Minikler Duruşlarını Puanladı!

Çocukluk çağında kazanılan oturuş ve duruş alışkanlıkları, yetişkinlik dönemindeki yaşam kalitesini doğrudan belirliyor. Eğitim-öğretim yılının geride kalmasıyla birlikte çocukların masa başı alışkanlıkları ve fiziksel gelişimleri yeniden mercek altına alındı.

1-30 Haziran Skolyoz Farkındalık Ayı dolayısıyla MBA Okulları Dokuz Eylül Kampüsü’nde düzenlenen etkinlik, çarpıcı gerçekleri gözler önüne serdi. Medicana International İzmir Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Doç. Dr. Eralp Kaçmaz, geleceğin yetişkinlerine omurga sağlığını korumanın yöntemlerini anlattı. İnteraktif geçen eğitimde öğrenciler; ders çalışırken nasıl oturduklarından sırt çantalarını nasıl taşıdıklarına kadar geniş bir yelpazede kendi duruşlarını puanlayarak öz değerlendirme yaptı.

33 Omurlu Olağanüstü Yapı ve Kasların Rolü

İnsan omurgasının anatomik yapısını çocukların anlayabileceği yalın bir dille aktaran Doç. Dr. Eralp Kaçmaz, başın bittiği noktadan kuyruk sokumuna kadar uzanan bu sistemin toplam 33 yuvarlak kemiğin alt alta dizilmesiyle oluştuğunu belirtti.

Omurganın boyun, sırt ve bel bölgelerinde farklı formlara sahip olduğunu ifade eden Doç. Dr. Kaçmaz, sağlıklı bir iskeletin mimarisini şu sözlerle tanımladı:

Önden bakıldığında: Dümdüz bir hat görülmeli.

Yandan bakıldığında: Doğal kıvrımlara sahip bir yapı olmalı.

Bu karmaşık yapının dengede kalabilmesi için kas sisteminin hayati bir rol üstlendiğini hatırlatan Kaçmaz, vücuttaki küçük ve büyük kas grupları ne kadar güçlü tutulursa, omurganın da o derece düzgün ve sağlıklı kalabileceğini aktardı.

Yanlış Telefon Kullanımı 30 Kilo Yük Getiriyor

Günümüzde çoğu çocuğun hayatının merkezinde yer alan akıllı telefon ve tablet kullanımı, omurga sağlığı önündeki en büyük tehditlerden biri olarak öne çıkıyor. Teknolojiyi tamamen hayattan çıkarmanın mümkün olmadığını ancak kullanım şeklinin mutlaka değiştirilmesi gerektiğini vurgulayan Doç. Dr. Eralp Kaçmaz, başın dik durmasını sağlayan boyun eğiminin korunması gerektiğinin altını çizdi.

Mobil cihazlar kullanılırken yapılan en büyük hatanın başı ekrana doğru eğmek olduğunu belirten Kaçmaz, oluşan yük farkını şu verilerle açıkladı:

Telefonun Konumu / PozisyonOmurgaya Binen Yük (Yaklaşık)Göz Seviyesinde (Baş Dik Pozisyon)5 KilogramEkrana Doğru Eğik (Baş Eğik Pozisyon)30 Kilogram

“Telefon yüz seviyesine getirildiğinde omurgaya sadece 5 kilo civarında normal bir yük binerken, baş öne eğildiğinde bu yük tam 30 kiloya ulaşıyor. Bu iki pozisyon arasındaki devasa fark, zamanla kronik boyun ve sırt rahatsızlıklarına davetiye çıkarıyor.”

Masa Başında Ergonomi ve İdeal Oturma Açısı

Eğitim hayatı boyunca çocukların zamanının büyük kısmını sandalyede geçirdiğine değinen Doç. Dr. Eralp Kaçmaz, ideal oturma disiplininin şifrelerini paylaştı:

Göz Hizası: Masada çalışılan kitap veya ekran mutlaka göz seviyesinde bulunmalı. Aşağıda kalan materyaller doğru oturma açısını tamamen bozar.

70 Derece Kuralı: İdeal bir oturma pozisyonu için ellerin masaya sabit vaziyette durması ve dirseklerin yaklaşık 70 derecelik bir açıklıkla konumlanması gerekir.

Bel Desteği: Seçilecek sandalyelerin ergonomik olması ve bel çukurunu tamamen desteklemesi önemlidir.

Sırt Çantasında “Tek Omuz” Tehlikesi

Okul döneminin vazgeçilmezi olan sırt çantalarının taşınma şekli de söyleşi sırasında geniş yer buldu. Çanta taşımada çok basit ama hayati bir kuralın olduğunu hatırlatan Doç. Dr. Eralp Kaçmaz, çantanın mutlaka iki kola birden takılması gerektiği uyarısında bulundu.

Çanta tek omuza takıldığında ağırlık merkezinin bir tarafa kayması sebebiyle kasların asimetrik çalışmaya başladığını belirten Kaçmaz, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Bu durum belde eğilmelere ve şiddetli ağrılara yol açabilmektedir. Doğru şekilde çanta taşımak için yandan bakıldığında kalça, omuz ve başın aynı hatta bulunması ve çanta gövdesinin sırta tam oturması gerekiyor. Aşağı sarkan çantalar yer çekimiyle kişiyi arkaya doğru çekiyor ve bunu dengelemek isterken öne eğilmek zorunda kalıyorsunuz. Ayrıca çanta ağırlığının, çocuğun kilosunun 10’da birini (10%) geçmemesi büyük önem taşıyor.”

Evde Yapılabilecek Kolay Postür Testi: “Duvar Testi”

Çocuklarda sıkça görülen duruş bozuklukları ve yapısal eğriliklerin evde uygulanabilecek basit yöntemlerle fark edilebileceğini belirten Doç. Dr. Eralp Kaçmaz, ebeveynlere şu testi önerdi:

Uygulama: Çocuğunuzu bir duvara sırtı dönük şekilde yaslayın.

Kontrol Noktaları: Topuğun, kalçanın, sırtın ve kafanın aynı anda duvara temas etmesi gerekmektedir.

Sonuç: Vücudun bu kısımları eksiksiz olarak duvara temas ettirilebiliyorsa sorun yok demektir. Ancak bunların tamamı ya da bir kısmının duvara teması sağlanamıyorsa, özellikle kifoz (kamburluk) adı verilen postür bozukluğu şüphesiyle bir uzmana başvurulmalıdır.