Zeytin ve zeytinyağı ihracatında zor sezon beklentisi

Türkiye, 2026/27 sezonunda sofralık zeytin ve zeytinyağında yüksek rekolte beklerken, ihracatta yaşanan düşüş ve küresel piyasalardaki rekabet sektörü zorluyor. Yılın ilk dokuz ayında zeytin ve zeytinyağı ihracatı yüzde 28 gerileyerek 273 milyon dolara düştü. Sektör temsilcileri, artan üretimi ihracat gelirine dönüştürmek için yeni pazarlara erişim ve gümrük engellerinin kaldırılmasını istiyor.

Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği Başkanı M. Emre Uygun, yeni sezonda yüksek rekolte beklentisinin önemli bir fırsat sunduğunu ancak artan maliyetler, finansmana erişimde yaşanan güçlükler ve uluslararası pazarlardaki ticari engellerin ihracat açısından risk oluşturduğunu belirtti.

Dokuz aylık ihracat yüzde 28 geriledi

Türkiye’nin zeytin ve zeytinyağı ihracatı, 2026 yılının ocak-eylül döneminde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 28 azaldı. Geçen yılın ilk dokuz ayında 381 milyon dolar olan ihracat geliri, bu yılın aynı döneminde 273 milyon dolara geriledi.

İhracat miktarı da aynı dönemde 121 bin tondan 87 bin tona düştü

Alt ürün gruplarına bakıldığında siyah zeytin ihracatı miktar bazında yüzde 14 azalarak 48,1 bin tona, değer bazında ise yüzde 9 düşüşle 127 milyon dolara indi.

Yeşil zeytin ihracatı yüzde 19 azalarak 14,4 bin tona gerilerken, bu ürün grubundan elde edilen gelir yüzde 11 düşüşle 41,3 milyon dolar oldu.

Küresel fiyat hareketleri ve geçmiş dönemlerde uygulanan ihracat kısıtlamalarından etkilenen zeytinyağında da gerileme yaşandı. Zeytinyağı ihracatı miktar bazında yüzde 53 azalarak 15,7 bin tona, değer bazında ise yüzde 48 düşüşle 82,1 milyon dolara indi.

Prina yağı ihracatı da miktar ve değer bazında yüzde 40 geriledi. Bu ürün grubunda ihracat 8,6 bin ton ve 22,8 milyon dolar olarak kaydedildi.

Yüksek rekolte ihracat için fırsat olabilir

2026/27 sezonunda sofralık zeytin ve zeytinyağında yüksek rekolte beklendiğini belirten Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği Başkanı M. Emre Uygun, küresel üretimdeki artışın Türkiye’nin ihracat rekabetini zorlaştırabileceğine dikkat çekti.

İspanya, İtalya, Yunanistan ve Tunus gibi önemli üretici ülkelerde de yüksek rekolte beklendiğini ifade eden Uygun, bu durumun Türk zeytinyağının uluslararası pazarlardaki rekabet şansını azaltabileceğini söyledi.

Sektörün ihracatını korumak için farklı çalışmalar yürüttüğünü belirten Uygun, OLIVEtoLIVE UR-GE projesi, uluslararası fuarlar ve sektörel ticaret heyetleri aracılığıyla pazarlama faaliyetlerine ağırlık vereceklerini kaydetti.

Ambalajlı ve katma değerli ürün ihracatına odaklanacaklarını vurgulayan Uygun, orta vadede sektör ihracatını 1 milyar dolara çıkarmayı hedeflediklerini dile getirdi.

AB’ye 60 bin ton kota talebi

Türk zeytin ve zeytinyağı ihracatının ABD ve Avrupa Birliği pazarlarında karşılaşılan gümrük vergileri ve kota uygulamaları nedeniyle sınırlandığını belirten Uygun, uluslararası pazarlarda rekabet gücünü artıracak düzenlemelerin hayata geçirilmesi gerektiğini ifade etti.

ABD pazarında Türk ürünlerine uygulanan yüzde 12,5 oranındaki ilave gümrük vergisinin kaldırılmasını isteyen Uygun, Avrupa Birliği’nde ise mevcut 100 tonluk zeytinyağı kotasının en az 60 bin tona çıkarılması çağrısında bulundu.

Birleşik Krallık ile yürütülen serbest ticaret anlaşması görüşmelerinin de sektör açısından önem taşıdığını belirten Uygun, Türk zeytin ve zeytinyağı ürünlerinin bu pazara sıfır gümrük vergisiyle girmesini beklediklerini kaydetti.

Uygun, yeni sezonda yüksek rekoltenin ihracat artışına dönüştürülebilmesi için pazarlara erişim olanaklarının geliştirilmesi, ambalajlı ürün ihracatının artırılması ve katma değerli ürünlere ağırlık verilmesi gerektiğini vurguladı.