ESİAD’da İran Krizi ve Küresel Dengeler Masaya Yatırıldı

Ege Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği (ESİAD) tarafından düzenlenen “İran Krizinin Stratejik Boyutları ve Küresel Sistemin Geleceği” başlıklı toplantıda, küresel güç dengelerindeki değişim ile bölgesel gerilimlerin Türkiye ekonomisine etkileri ele alındı.

Dernek merkezinde gerçekleştirilen toplantıya konuşmacı olarak katılan Koç Üniversitesi Denizcilik Forumu (KÜDENFOR) Kurucu Direktörü, emekli Tümamiral Cem Gürdeniz, dünya sisteminde köklü bir dönüşüm yaşandığını ifade etti.

Toplantının açılış konuşmasını yapan ESİAD Yönetim Kurulu Başkanı Sibel Zorlu ise jeopolitik gelişmelerin ekonomik sonuçlarına dikkat çekti. Zorlu, uluslararası sistemin tek kutuplu yapıdan çok kutuplu bir düzene evrildiğini belirterek, “İkinci Dünya Savaşı sonrası şekillenen uluslararası sistem bugün tarihsel bir sınav veriyor. Rusya-Ukrayna savaşı ile görünür hale gelen fay hatları, İran krizi ile bölgesel riskleri daha ileri bir aşamaya taşımıştır. Bu gelişmeler, küresel enflasyonist baskılar ve uluslararası ticaret yolları açısından da kritik önemdedir. Jeopolitiğin ekonomiye etkilerini minimize etmek, ancak gelişmeleri doğru okumakla mümkündür” dedi.

“Küresel düzen değişiyor”

Sunumunda mevcut gelişmeleri yalnızca bir güç değişimi olarak değil, uzun vadeli bir dönüşüm olarak değerlendiren Cem Gürdeniz, Atlantik merkezli dünya düzeninin değişim sürecine girdiğini ifade etti. Gürdeniz, 1492 sonrası oluşan küresel sistemin dönüşüm geçirdiğini belirterek, Asya’nın yeniden yükselişe geçtiğini söyledi.

Dünya ekonomisi ve enerji kaynaklarının önemli bölümünün Asya’da bulunduğuna işaret eden Gürdeniz, Çin’in gemi inşa kapasitesine dikkat çekerek bunun küresel güç dengelerinde önemli bir kaymaya işaret ettiğini vurguladı.

Deniz jeopolitiği vurgusu

Deniz yollarının küresel hakimiyet açısından belirleyici olduğunu ifade eden Gürdeniz, deniz ulaştırma rotalarını kontrol edemeyen ülkelerin küresel güçlerini sürdüremeyeceğini dile getirdi. Arktik bölgesinde buzların erimesiyle açılan yeni ticaret yollarının da dengeleri etkilediğini belirten Gürdeniz, İran krizinin bu çerçevede değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Toplantının sonunda iş insanlarının sorularını yanıtlayan Gürdeniz, savunma sanayiinde yerlileşmenin Türkiye açısından stratejik önem taşıdığını ifade etti. Gürdeniz, kendi savunma kapasitesini geliştiremeyen ülkelerin küresel rekabette dezavantajlı konumda kalacağını kaydetti.