İzmir’in “Çernobil”i Gaziemir’de Temizlik Tamamlandı

İzmir’in Gaziemir ilçesinde kamuoyunda uzun yıllardır “İzmir’in Çernobil’i” olarak anılan eski kurşun fabrikası sahasında yürütülen temizlik ve iyileştirme çalışmaları sona erdi. Yaklaşık 20 yıldır gündemde olan alanda, çevresel rehabilitasyon sürecinin tamamlandığı bildirildi.

20 Yıllık Sorun İçin Kritik Adım

1950’li yıllarda Aslan Avcı Dökümhanesi olarak faaliyet gösteren ve 2010 yılında kapatılan kurşun geri kazanım tesisinin bulunduğu sahada, 2022 yılında başlatılan çalışmalar Ekovar Çevre Grup tarafından yürütüldü. Çalışmalar, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda çok sayıda kamu kurumunun katılımıyla gerçekleştirildi.

Süreç boyunca İl Müdürlüğü, İzmir İl Sağlık Müdürlüğü, DSİ 2. Bölge Müdürlüğü, Tarım ve Orman İzmir İl Müdürlüğü ve Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı tarafından saha değerlendirme ve izleme toplantıları yapıldı. Uygulama aşamasında ise Pozitif Atık Yönetimi firmasının hazırladığı Saha Örnekleme ve Analiz Planı devreye alındı.

180 Noktada Çift Numune ile İnceleme

Temizlik çalışmalarının bilimsel temellere dayandırılması amacıyla sahada kapsamlı analizler gerçekleştirildi. Beş ayrı bölgede toplam 180 noktada sondaj çalışması yapılırken, ayrıca dört referans noktadan da numune alındı.

Farklı derinliklerde açılan sondaj kuyularından elde edilen örneklerle hem yüzey hem de derin toprak katmanları incelendi. Her numune için ayrıca doğrulama amacıyla ikinci bir örnek alınarak analizlerin güvenilirliği artırıldı.

Üst Düzey İnceleme ve Resmi Karar

Geçtiğimiz günlerde alanda üst düzey bir heyet tarafından inceleme gerçekleştirildi. İncelemenin ardından yapılan yönlendirme kurulu toplantısında, sahadaki fiili temizlik ve iyileştirme çalışmalarının tamamlandığına yönelik karar imza altına alındı.

“Bilimsel ve Şeffaf Bir Süreç Yürüttük”

Ekovar Çevre Grup Yönetim Kurulu Başkanı Mesut Özer, sürecin yalnızca bir temizlik çalışması değil, aynı zamanda çok paydaşlı ve bilimsel bir çevre rehabilitasyon modeli olduğunu vurguladı.

Özer, “Gaziemir’deki saha uzun yıllar kamuoyunun hassasiyetle takip ettiği, teknik açıdan oldukça karmaşık bir alandı. Süreç boyunca bilimsel verilerle ilerledik, şeffaf bir çalışma yürüttük ve tüm kamu kurumlarıyla koordinasyon içinde hareket ettik” dedi.

Yapılan analizlerin kapsamına dikkat çeken Özer, 180 farklı noktadan alınan çift numunelerle çalışmanın güvenilirliğinin en üst seviyeye taşındığını belirtti.

Nihai Karar Raporların Ardından Verilecek

Temizlik çalışmalarının tamamlanmasının ardından süreç henüz sona ermiş değil. Hazırlanan teknik raporlar ilgili kurumlar tarafından değerlendirilecek ve nihai karar bu incelemelerin ardından verilecek.

Olumlu bir karar çıkması halinde, yıllardır atıl durumda bulunan alanın yeni bir kullanım sürecine girmesi bekleniyor.

Süreç Sıkı Denetim Altında Yürütüldü

Çalışmalar boyunca saha; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Nükleer Düzenleme Kurumu ve Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu’nun denetiminde yürütüldü.

Radyasyon ölçümleri 7 gün 24 saat RADİSA sistemi üzerinden takip edilirken, elde edilen veriler EURDEP sistemi aracılığıyla kamuoyuyla paylaşıldı. Sahada yalnızca eğitimli personelin görev yaptığı ve tüm süreçlerin uluslararası gözetim firmaları tarafından denetlendiği belirtildi.