
4 Mart 2026 Çarşamba günü itibarıyla Türkiye’de akaryakıt fiyatları, küresel petrol piyasalarındaki dalgalanmalarla gündemin ilk sıralarına yerleşti. Son günlerde özellikle Hürmüz Boğazı kaynaklı jeopolitik gerilimler ve sevkiyat riskleri Brent petrol fiyatlarını 80 doların üzerine taşıdı. Bu durum, motorin ve benzinde büyük bir zam beklentisi oluşturmuştu.
Hazine ve Maliye Bakanlığı, fiyat artışlarını sınırlamak ve tüketici üzerindeki yükü hafifletmek amacıyla yeniden Eşel Mobil Sistemi’ni devreye almayı değerlendirdi. Bu adım, özellikle motorin için planlanan 6,69 TL’lik zam ve benzindeki olası artışların iptal edilmesini sağladı.
Eşel Mobil Sistemi, petrol fiyatlarındaki artışların pompa fiyatına doğrudan yansımaması için Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) mekanizmasını kullanan bir uygulama. Sistemde:
⦁ Petrol veya döviz fiyatı yükselirse, artış ÖTV’den karşılanarak pompa fiyatı sabit tutuluyor.
⦁ Petrol fiyatları düştüğünde ise ÖTV artırılarak fark telafi ediliyor.
Bu sistem ilk olarak 17 Mayıs 2018’de yürürlüğe girmiş, 2021’in son çeyreğinde uygulamadan kaldırılmıştı. Yeniden devreye alınmasıyla, küresel petrol fiyatlarındaki sert yükselişler tüketiciye sınırlı yansıyacak.
Sektör kaynaklarına göre, motorin ve benzine yapılması planlanan büyük zamlar şimdilik askıya alınmış durumda. Nihai kararın ve güncel fiyatların hafta içinde netleşmesi bekleniyor.
Eşel Mobil Sistemi, böylece hem tüketiciyi koruyan hem de enflasyonist etkileri sınırlayan bir araç olarak yeniden gündemde yerini almış oldu.