
“1-7 Nisan Ulusal Kanser Haftası” kapsamında açıklamalarda bulunan İzmir Şehir Hastanesi Gastroenteroloji Kliniği Eğitim ve İdari Sorumlusu Prof. Dr. Gözde Derviş Hakim, toplumda sık görülen ancak erken teşhisle önlenebilen kolorektal (kalın bağırsak ve rektum) kanserine karşı hayati uyarılarda bulundu.
Dünya genelinde her yıl 1,9 milyon yeni vaka ile karşılaşılan kolorektal kanser, Türkiye’de de hem kadınlarda hem de erkeklerde en sık görülen üçüncü kanser türü olarak öne çıkıyor. Türkiye Birleşik Veri Tabanı verilerine göre, ülkemizde yılda yaklaşık 20 bin kişi bu teşhisi alıyor.
Kolorektal kanserin, bağırsak içinde gelişen ve “polip” adı verilen küçük oluşumlardan kaynaklandığını belirten Prof. Dr. Gözde Derviş Hakim, bu durumun büyük bir avantaj sağladığına dikkat çekti: “Polipler genellikle yıllar içinde yavaşça büyür ve zamanla kansere dönüşür. Bu uzun süreç, bize kanser oluşmadan önce müdahale etme fırsatı sunar. Kolonoskopi gibi tarama yöntemleriyle bu polipler tespit edilip çıkarılabilir ve kanser gelişimi tamamen önlenebilir.”
Prof. Dr. Hakim, kanseri tetikleyen risk faktörlerini şu şekilde sıraladı:
-İleri yaş ve ailede kanser öyküsü,
-Obezite, diyabet ve insülin direnci,
-Hareketsiz yaşam tarzı,
-Sigara ve alkol kullanımı,
-Liften fakir, kırmızı ve işlenmiş etten zengin beslenme.
Hastalığın erken evrede genellikle belirti vermediğini vurgulayan Prof. Dr. Hakim, ortalama risk grubundaki bireylerin 45 yaşından itibaren düzenli taramaya başlamasını önerdi.
Bu belirtilere dikkat:
Dışkılama alışkanlıklarında değişiklik,
Dışkıda kan görülmesi,
Açıklanamayan kilo kaybı ve kansızlık,
Uzun süren karın ağrısı,
Bağırsakta tam boşalmama hissi.
Türkiye’de Sağlık Bakanlığı tarafından yürütülen ulusal tarama programı kapsamında, 50-70 yaş arası vatandaşlar, Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezleri (KETEM), Sağlıklı Hayat Merkezleri (SHM) ve Aile Sağlığı Merkezleri (ASM) üzerinden 2 yılda bir ücretsiz “Gaitada Gizli Kan” testi yaptırabiliyor. Ayrıca bu yaş grubuna 10 yılda bir kolonoskopi yapılması öneriliyor.
Prof. Dr. Hakim, korunma için sadece taramanın yeterli olmadığını, sağlıklı yaşam alışkanlıklarının da benimsenmesi gerektiğini belirtti:
Sağlıklı kiloyu koruyun,
Kırmızı et tüketimini sınırlayıp lifli gıdalara (baklagiller, tahıllar, sebze-meyve) ağırlık verin,
Günde 30-60 dakika tempolu yürüyüş gibi fiziksel aktiviteler yapın.
“Farkında ol, geç kalma” çağrısında bulunan Prof. Dr. Gözde Derviş Hakim, “Kendi sağlığınız için tarama yaptırın, sevdiklerinizi teşvik edin. Çünkü erken teşhis hayat kurtarır” diyerek sözlerini noktaladı.
**
(Bu metin yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Tıbbi öneriler veya teşhisler için bir uzmana danışın.)