İzmir’de Evsel Atıklar İçin Bokaşi Uygulaması Başlatıldı

İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından organik mutfak atıklarının kaynağında ayrıştırılarak yeniden değerlendirilmesini amaçlayan bokaşi (bokashi) kompost uygulaması başlatıldı. Belediye tarafından yapılan açıklamaya göre, ücretsiz kompost seti için bir hafta içinde yaklaşık 2 bin başvuru alındı.

Proje kapsamında gönüllü haneler, başvurularını HİM – Hemşehri İletişim Merkezi (ALO 153) üzerinden yaptı. Uygulama ilk etapta Konak ilçesinin Kültür ve Alsancak mahallelerinde başlatıldı. Ardından Karşıyaka’da Bostanlı ve Yalı, Bornova’da ise Ergene, Erzene, EVKA 3 ve Kazım Dirik mahallelerinde eğitimlerin ardından kompost setlerinin dağıtımı gerçekleştirildi.

Belediye yetkilileri, proje ile evsel organik atıkların çöp sahalarına gönderilmesinin azaltılmasının, sera gazı salımının düşürülmesinin ve elde edilen ürünle toprağın iyileştirilmesinin hedeflendiğini belirtti.

Müdürlük kuruldu, 10 bin kova planlandı

Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı Kompost Üretimi ve Geri Kazanım Şube Müdürlüğü’nde görevli ziraat yüksek mühendisi Tahsin Alp Aras, uygulamanın belediye başkanı Dr. Cemil Tugay’ın talimatıyla kurulan müdürlük bünyesinde yürütüldüğünü ifade etti. Aras, ilk hafta sonunda yaklaşık 2 bin talep alındığını ve sürecin planlama doğrultusunda devam ettiğini söyledi.

Aynı müdürlükte görevli ziraat yüksek mühendisi Ferdan Çiftçi ise ilk etapta 10 bin kova ile yola çıkıldığını, projenin ilerleyen dönemde yaygınlaştırılmasının hedeflendiğini dile getirdi. Çiftçi, uygulamanın iklim değişikliği ve su kaynaklarının korunması bağlamında toprak verimliliğine katkı sağlamayı amaçladığını kaydetti.

Katılımcılardan olumlu görüşler

Eğitimlerin ardından kompost setini teslim alan bazı vatandaşlar uygulamaya ilişkin memnuniyetlerini dile getirdi. Katılımcılar, projenin çevresel farkındalığı artıracağını ve toprağın verimliliğine katkı sunacağını düşündüklerini ifade etti.

Bokaşi yöntemi nasıl işliyor?

Japonca’da “fermente organik madde” anlamına gelen bokaşi kompost yöntemi, meyve-sebze atıkları, yemek artıkları ile çay ve kahve posası gibi organik atıkların kapalı kovalar içinde, az oksijenli ortamda yararlı mikroorganizmalarla fermente edilmesine dayanıyor. Yöntem sayesinde atıkların koku ve haşere oluşturmadan değerlendirilmesi hedefleniyor.

Fermantasyon sürecinde oluşan sıvı, seyreltilerek doğal gübre olarak kullanılabiliyor. Katı fermente ürün ise belirli bir süre bekletildikten sonra toprak düzenleyici olarak değerlendiriliyor.

Belediye ekipleri tarafından toplanacak kompostların park, bahçe ve tarımsal alanlarda kullanılması planlanıyor. Dileyen katılımcılar ise ürettikleri kompostu kendi bahçelerinde veya uygun alanlarda değerlendirebilecek.

Kullanım esasları belirlendi

Dağıtılan setlerde iki kova bulunuyor. Atıkların küçük parçalar halinde ve günde tek seferde eklenmesi, talaş ve seyreltilmiş konsantre ile desteklenmesi gerekiyor. Kovanın hava almaması, doğrudan güneş görmemesi ve oda sıcaklığında tutulması tavsiye ediliyor. Yaklaşık 15–20 günlük fermantasyon sürecinin ardından elde edilen ürün toprağa gömülerek kullanılabiliyor.