
Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği (EZZİB), sektörün finansmana erişimde yaşadığı sorunları ve çözüm önerilerini Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Türk Eximbank ve Türk Ticaret Bankası yetkilileriyle değerlendirdi. Toplantıda, özellikle üretim dönemine uygun kredi modelleri ve döviz dönüşüm desteğine ilişkin talepler öne çıktı.
Ege İhracatçı Birlikleri hizmet binasında düzenlenen “Finansmana Erişim Bilgilendirme Toplantısı”nda, ihracatçılara sunulan kredi, sigorta ve finansman imkanları hakkında bilgi verilirken, sektör temsilcileri de yaşadıkları finansman sorunlarını doğrudan kurum yetkililerine aktardı.
Toplantının açılışında konuşan EZZİB Başkanı M. Emre Uygun, zeytin ve zeytinyağı sektörünün tamamen yerli girdilerle üretim yaptığını belirterek, finansman mekanizmalarının sektörün üretim takvimine göre şekillendirilmesi gerektiğini söyledi.
Uygun, ham madde alımlarının eylül-ocak döneminde yoğunlaştığını, üreticilere peşin ve Türk lirası üzerinden ödeme yapıldığını belirterek, reeskont kredi limitlerinin bu dönemlerde artırılması ve kredi tahsis süreçlerinin hızlandırılmasının sektörün rekabet gücünü artıracağını ifade etti.
Toplantıda, ihracat gelirlerinin Türk lirasına dönüştürülmesini teşvik eden döviz dönüşüm desteği de gündeme geldi. EZZİB, mevcut destek oranının yüzde 100 yerli üretim yapan sektörler için artırılmasını ve ihracat gelirinin daha büyük bölümünü Türk lirasına çeviren firmalara kademeli olarak daha yüksek destek verilmesini önerdi.
TCMB Bankacılık Genel Müdür Yardımcısı Burhan Mert Angılı ise sektör bazında farklı destek oranlarının uygulanmasının kamu politikaları açısından çeşitli zorluklar içerdiğini, ancak katma değer ve verimliliği esas alan yeni mekanizmalar üzerinde çalışmaların sürdüğünü belirtti.
Toplantıda, TCMB’nin günlük reeskont kredi limitinin 5 milyar TL’ye yükseltildiği, firma başına günlük kullanım limitinin ise 60 milyon TL olduğu bilgisi paylaşıldı. Reeskont kredilerinde uygulanan yüzde 19,32 faiz oranının mevcut piyasa koşullarında ihracatçılar açısından avantaj sağladığı ifade edildi.
Ayrıca, Türk lirası reeskont kredisi kullanan firmalara yönelik döviz alım kısıtlamalarında belirli ölçüde esneklik sağlandığı ve aynı gruba bağlı şirketlerin kredi limitlerini grup içinde daha esnek kullanabileceği aktarıldı.
Türk Eximbank yetkilileri ise ihracatçıların yurt dışındaki iştirakleri, depoları ve transit ticaret işlemlerine yönelik alacak sigortası uygulamaları hakkında bilgi verdi. Ayrıca sigortalı alacakların doğrudan kredi teminatı olarak kullanılmasına yönelik yeni model üzerinde çalışıldığı belirtildi.
Toplantıda, Dünya Bankası kaynaklı Yeşil İhracat Kredisi’nin gıda ile zeytin ve zeytinyağı sektörünü de kapsadığı, kredinin 8,5 yıla varan vadelerle güneş ve rüzgar enerjisi yatırımlarının yanı sıra enerji verimliliği, elektrikli araç, elektrikli forklift ve su tasarrufu projelerinde de kullanılabildiği ifade edildi.
Program, sektör temsilcilerinin finansmana erişimde yaşadıkları sorunları ve çözüm önerilerini TCMB, Türk Eximbank ve Türk Ticaret Bankası yetkililerine doğrudan ilettiği soru-cevap oturumuyla tamamlandı.