Uzmanından uyarı: Elektronik sigaranın buharı kimyasallarla dolu

Elektronik sigaraların zararsız ya da klasik sigaraya göre düşük riskli olduğu yönündeki algıya karşı yeni bir bilimsel derleme dikkat çekici bulgular ortaya koydu. Ağustos 2026’da yayımlanan ve 0-19 yaş grubunu kapsayan 81 araştırmanın verilerinin incelendiği çalışmada, elektronik sigara kullanımının solunum yolu sorunları, nikotin bağımlılığı ve ilerleyen dönemde klasik sigaraya başlama riskiyle ilişkili olduğu belirtildi.

14 binden fazla bilimsel makalenin taranması sonucunda kriterleri karşılayan 81 çalışmanın değerlendirildiği derlemede, elektronik sigaranın özellikle çocuk ve gençler üzerindeki etkileri ele alındı.

Araştırma sonuçlarını değerlendiren Medicana International İzmir Hastanesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Merda Erdemir Işık, elektronik sigaranın oluşturduğu aerosolün yalnızca su buharından ibaret olmadığını belirterek, “Elektronik sigaralar duman çıkarmasa da çıkarılan şey sadece ‘su buharı’ değildir. Aerosol; nikotin, ince partiküller ve çeşitli kimyasallar içerir. Akciğerlerin temel ihtiyacı ise sadece temiz havadır” dedi.

Gençlerde solunum şikayetlerini artırıyor

Derlemede yer alan verilerin, elektronik sigara kullanan 0-19 yaş grubundaki çocuk ve gençlerde solunum yolu şikayetlerinin arttığını gösterdiğini belirten Işık, kullanım süresi ve sıklığının klinik tablo üzerinde etkili olabileceğini söyledi.

Elektronik sigara kullanan gençlerde öksürük, hırıltılı solunum, bronşit benzeri şikayetler ve astım alevlenmelerinin daha sık görüldüğünü aktaran Işık, cihazların oluşturduğu aerosolün zararsız olmadığını ifade etti.

Işık, “Tütünü yakmadan sıvıyı ısıtarak aerosol oluşturan bu sistemlerde nikotin, ultra ince partiküller ve çeşitli toksik kimyasallar bulunur. Dolayısıyla akciğerlere çekilen hava masum bir buhar değildir” diye konuştu.

Özellikle astım tanısı bulunan gençlerde riskin daha yüksek olabileceğine dikkat çeken Işık, gençlerde görülen solunum şikayetlerinin değerlendirilmesinde elektronik sigara kullanımının da sorgulanması gerektiğini belirtti.

Işık, “Hırıltı, öksürük veya nefes darlığı yaşayan bir ergende hekimlerin yalnızca klasik sigara kullanımını sorması artık yeterli değil. Elektronik sigara ve diğer vaping ürünleri de mutlaka sorgulanmalı” ifadelerini kullandı.

Nikotin bağımlılığı riski

Elektronik sigaraların gençler açısından bir diğer önemli riskinin nikotin bağımlılığı olduğunu belirten Işık, gelişim çağındaki beynin nikotinin bağımlılık yapıcı etkilerine karşı daha hassas olduğunu söyledi.

Yeni nesil elektronik sigaralarda kullanılan nikotin tuzlarının nikotin alımını kolaylaştırabildiğini ifade eden Işık, dış görünüşleri nedeniyle daha masum algılanabilen cihazların kısa sürede bağımlılığa dönüşebileceği uyarısında bulundu.

Daha önce sigara kullanmamış gençlerde elektronik sigara kullanımının ilerleyen dönemde klasik sigaraya başlama olasılığıyla ilişkilendirildiğini belirten Işık, gençler açısından asıl hedefin tüm nikotin ürünlerinden uzak durmak olması gerektiğini vurguladı.

Işık, “Gençler için doğru kıyaslama ‘elektronik sigara mı, klasik sigara mı’ sorusu değil; ‘elektronik sigara mı, yoksa hiç nikotin kullanmamak mı’ sorusudur. Cevap son derece nettir: Gençler için en güvenli seçenek hiç başlamamaktır” dedi.

“Cezalandırmak çözüm değil”

Ailelerin elektronik sigara kullanan gençlere yaklaşımının da önem taşıdığını belirten Işık, cezalandırıcı tutum yerine açık iletişim kurulması gerektiğini söyledi.

Nikotin bağımlılığının nedenleri ve elektronik sigara aerosolünün akciğerler üzerindeki olası etkilerinin gençlere anlatılması gerektiğini ifade eden Işık, elektronik sigara kullanımının yalnızca bir davranış sorunu olarak değerlendirilmemesi gerektiğini kaydetti.

Işık, “Çocuğun elektronik sigara kullandığı fark edildiğinde bu durum sadece bir davranış bozukluğu olarak değil, medikal destek gerektirebilecek bir nikotin bağımlılığı olarak değerlendirilmelidir” diye konuştu.

Işık, gençlere yönelik mesajın açık olduğunu belirterek, “Ürün ne kadar teknolojik, aromalı veya renkli görünürse görünsün, akciğeriniz onun elektronik olup olmadığıyla ilgilenmez. Akciğeriniz sadece temiz hava ister” ifadelerini kullandı.