Prof. Dr. Çetin Kaya Koç, “Teknoloji yeni nesil sömürgecilik aracına dönüştü”

İstanbul’da düzenlenen ve küresel düzeyde pek çok entelektüeli bir araya getiren Dünya Dekolonizasyon Forumu’na katılan Ege Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Çetin Kaya Koç, sömürgeciliğin dijital dünyadaki yeni yüzü olan “tekno-kolonyalizm” hakkında çarpıcı açıklamalarda bulundu. Forumda özellikle teknoloji ve yapay zekanın siyasi tahakküm araçlarına dönüşmesi konusunu ele alan Prof. Dr. Koç, modern dünyada bağımsızlığın sadece toprak bütünlüğüyle değil, teknolojik egemenlikle de ölçüldüğünü ifade etti.

Forumun kapsamı ve dekolonizasyon sürecinin tarihsel derinliği hakkında bilgiler veren Prof. Dr. Çetin Kaya Koç, sömürgeciliğin sadece fiziksel bir işgal olmadığını belirtti. Prof. Dr. Koç, “Coğrafyamız da dahil olmak üzere dünyanın pek çok bölgesi, 500 yıllık bir kolonizasyon süreci yaşadı. Bu süreçte sömürgecilik sadece toprakları işgal edip insanları köleleştirmekle sınırlı kalmadı. Dilimizi ve entelektüel dünyamızı da derinden etkiledi. Bugün kullandığımız pek çok terim, aslında sömürgecilerin bize miras bıraktığı ifadelerdir. En basit örneğiyle ‘Orta Doğu’ kavramı bile bir kolonizasyon terimidir. Dolayısıyla Dekolonizasyon Forumu’nun amacı, bireysel olarak yürütülen akademik çalışmaları ortak bir zeminde toplamak, entelektüellerin bu konuları tartışarak toplumları aydınlatmasını sağlamaktır” dedi.

Dijital sömürgeciliğin yeni adı: Tekno-kolonyalizm

Teknolojinin tarihsel gelişimine bizzat tanıklık ettiğini vurgulayan Prof. Dr. Koç, Silikon Vadisi merkezli yapıların günümüzde nasıl birer güç odağı haline geldiğini anlattı. Panelde, ABD ve İngiltere’den gelen uzmanlarla “tekno-kolonyalizm” konusunu tartıştıklarını belirten Prof. Dr. Koç, “Sömürgecilik, her zaman farklı araçlar kullanarak varlığını sürdürmek ister. Günümüzde bu araçlar artık yazılımlar, sosyal medya ve yapay zeka gibi teknolojik unsurlardır. Silikon Vadisi’nde üretilen teknolojiler, milyarder üreticiler aracılığıyla siyasi birer tahakküm aracına dönüştürülüyor” dedi.

“Yazılım dünyası ‘bul ve yok et’ odaklı bir yapıya evrildi”

Teknolojinin askerileşmesi konusundaki tehlikelere de değinen Prof. Dr. Çetin Kaya Koç, sivil amaçlarla geliştirilmesi gereken projelerin hızla savaş sanayisine hizmet eder hale geldiğini savundu. Prof. Dr. Koç, “Silikon Vadisi artık askeri teknolojiyi de bir inovasyon alanı olarak görüyor. Eskiden buralar, kafelerde yazılım geliştiren barışçıl insanlardan oluşurdu. Ancak bugün risk sermayesi sağlayan bankalar ve şahıslar, bu alana devasa yatırımlar yapıyor. Artık yazılım dünyası, iş geliştirme vizyonundan öte ‘bul ve yok et’ (find and kill) odaklı teknolojilere yöneldi. Bunun yıkıcı örneklerini bugün Gazze’de ve Filistin’de açıkça görüyoruz. 2015 yılından itibaren hız kazanan bu süreç, gelecekte çok daha baskın hale gelecek” diyerek sözlerini noktaladı.