
Ege Bölgesi’nin en önemli su kaynaklarından Gediz Nehri’nde artan kirlilik, yerel yönetimler ve bilim insanları tarafından mercek altına alındı. İzmir Büyükşehir Belediyesi (İZSU) ve Manisa Büyükşehir Belediyesi’nin ortaklaşa yürüttüğü çalışma kapsamında, nehrin farklı noktalarından her ay düzenli su numuneleri alınarak analiz ediliyor.
Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yusuf Kurucu’nun bilimsel danışmanlığında yürütülen projede, Gediz’in İzmir’e giriş noktası olan Emiralem Boğazı’ndan döküldüğü körfeze kadar olan 7 ana istasyon ve eklenen yan kollarla birlikte toplam 10 noktada ölçüm yapılıyor. Kasım ayından bu yana sürdürülen analizlerin temel amacı; kirliliğin mevsimsel değişimlerini, kirletici türlerini ve yoğunluğunu tespit ederek bir yıllık bütüncül bir rapor oluşturmak.
Yapılan ilk üç aylık değerlendirmeler, nehrin kaynağından temiz çıkmasına rağmen geçtiği güzergâh üzerindeki yerleşim yerleri, sanayi bölgeleri ve tarım arazilerinden gelen atıklarla kirlendiğini gösteriyor. Prof. Dr. Yusuf Kurucu, analiz edilen numunelerde özellikle şu bulgulara rastlandığını belirtti:
-Besin Elementleri: Aralık ve Ocak aylarında yüksek miktarda azot ve fosforun nehir vasıtasıyla körfeze taşındığı, bunun da deniz ekosisteminde alg patlamalarına ve balık ölümlerine (ötrofikasyon) neden olduğu saptandı.
-Ağır Metaller: Sanayi kaynaklı olduğu değerlendirilen alüminyum, brom, kadmiyum, demir ve çinko gibi metallerin varlığı tespit edildi.
-Tarımsal Etki: Kontrolsüz gübre kullanımı ve hayvancılık atıklarının yan dereler aracılığıyla nehir yükünü artırdığı gözlemlendi.
Çalışmanın sonuçları, kirliliğin sadece deniz ekosistemini değil, aynı zamanda bölgedeki tarımsal üretimi de doğrudan etkilediğini gösteriyor. Gediz suyunun tarımsal sulamada kullanılması sebebiyle toprakta uzun vadede çoraklaşma riski oluştuğu ve bu durumun gıda güvenliğini tehdit ettiği vurgulanıyor.
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay’ın öncelikli projeleri arasında yer alan bu çalışma ile elde edilecek verilerin, kirlilikle mücadelede karar verici kurumlara yol gösterici bir rehber olması hedefleniyor. Yetkililer, Gediz Havzası’ndaki kirliliğin önlenmesi için tüm paydaşların koordineli bir şekilde hareket etmesi gerektiğinin altını çiziyor.