İzmir’in ilk belediye binasının tarihi!

KONAK / Hisarönü 900 /901 sokakta iki cephesi olan tarihi bina İzmir’de 1891 yılında halk tarafından toplanan parayla ,

zamanın valisi Halil Rıfat Paşa önderliğinde yaptırılmıştır.

İzmir’in eski tarihinde bu bölge Hisar Kalesinin olduğu yerdir.

1876 yılında kale yıkılmıştır.

Denize kenarı olan alan doldurularak bu binanın bulunduğu sokak ve civarına daha sonra dükkanlar yapılmıştır.

1978 yılında zamanın belediye başkanı İhsan Alyanak ( binayı belediye olarak kullanan son başkan)

Kemeraltı düzenlemesi yıkımlarında bu binayıda yıkmaya başladığında yıkım halk tarafından durdurulmuştur.

Belediye tarihi taş binaları yıkmaya başladığında ,

Atatürk’ün İktisat Kongresini yaptığı tarihi taş binada ilk yıkılan bina olmuştur.

( yüzyıl sonra ,

benzeri yerine yapıldı)

Kemeraltında işyerleri olan esnaf,tüccar biraraya gelerek,

Kemeraltı Güzelleştirme Derneğini kurdu.

Dernek çarşıların yıkılmasını engellemek için kurulmuş ve mücadele edip birçok yapıyı kurtarmıştır.

Ne yazık ki bazı tarihi taş binalar ( eski zamanın antrepo ,mağaza ile hanları ) yıkılıp yerine bugünkü yedi katlı işhanları yaptırılmıştır.

Rahmetli Belediye başkanı Alyanak ,yıkımlarının nedenini şöyle anlatmıştı. “Belediyenin tozlu raflarında bir projeyi bulduk.

Bunu uygulamak istiyoruz “

Kemeraltı girişi ve Camisi ile başlayıp Başdurak,Kestanepazarı,Şadırvanaltı ,Hisarönü camilerinin arasına 30 metre genişliğinde yol yapacaktı.Bunun için yola denk gelen tüm eski yapıları yıkmak için çalışma başlatmıştı.

“ bir camiden bakınca ,diğerini göreceğim sözü kendisinindir”

Birçok binaya çürük raporu ( maili intiham)

mahkemeden alıp malsahiplerine ya sen yık ,yada ben yıkacağım diye tebligat gönderiyordu.

Gelelim Hisarönündeki Belediye Binasına.

Burasını da yıkmaya ,çatısından kiremitlerini toplayarak bir akşamüzeri işçiler işe başlamıştı.

Benim de başkan yardımcısı olduğum Kemeraltı Güzelleştirme derneğimizin çabalarıyla ,

geceleride orada nöbet tutarak ve Turizm Bakanlığınının da karşı gelmesiyle yıkımı engellemiştik.

(Bu tarihi binanın bitişiğinde de bizim binamız vardı)

900 ve 901 sokaktaki tüm binaları yıkıp Hisar Camisinin etrafını açmak istiyordu.

Bu sokakta halen kalmış bazı eski binalar vardır .Yapım tarihleri 1890 -1902 gibi üzerlerinde de yazılıdır.

Şimdi medyadan okuyorum.

Bu bina mülkiyeti için Büyükşehir ile Vakıflar genel müdürlüğü ihtilafa düşmüşler.

Aslında 1978 yılındaki Belediye başkanı bizlere engel olmasaydık binayı yıkıp

meydan yapacaktı.

47 sene sonra yeni bir tartışmada olmayacaktı.

Sonsöz:

Bugün binanın ayakta kalmasını sağlayan kişilerden birisi olarak,

Vakıflar bu binayı elden çıkarmak isteyen belediyeden daha iyi koruyabilir diye düşünüyorum.

Tuğrul Yemişci