İnciraltı planlarına ilişkin yargı kararı tartışması: TMMOB: Yürütmeyi durdurma var  İNGEDER: Yeni plan yürürlükte

İnciraltı bölgesinin planlama sürecine ilişkin TMMOB İzmir İl Koordinasyon Kurulu ile İnciraltı Gelişim Derneği (İNGEDER) tarafından peş peşe açıklamalar yapıldı. TMMOB, Danıştay 6. Dairesi’nin 2 Haziran 2026 tarihli kararı doğrultusunda, 29 Nisan 2025 tarihinde onaylanan 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı değişikliğinin yürütmesinin durdurulduğunu belirtirken, İNGEDER söz konusu kararın 2025 tarihli önceki plan değişikliğine ilişkin olduğunu ve 8 Nisan 2026 tarihinde onaylanan yeni planın yürürlükte bulunduğunu açıkladı.

TMMOB: “İnciraltı’nda rant baskısı sürdürülüyor”

TMMOB İzmir İl Koordinasyon Kurulu, İnciraltı bölgesine ilişkin açıklamasında, yaklaşık 40 yıldır planlama tartışmalarının sürdüğü bölgenin yoğun imar ve rant baskısına konu olduğunu savundu.

TMMOB’un açıklamasında, 30 Ocak 2021 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 29 Ocak 2021 tarihli ve 3456 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı’nın İnciraltı Termal Turizm Merkezi sınırlarının yeniden belirlenmesine ilişkin bölümünün iptali ve yürütmesinin durdurulması istemiyle dava açıldığı belirtildi.

Açıklamada, Danıştay 4. Dairesi’nin 23 Aralık 2025 tarihli kararı doğrultusunda, İnciraltı Termal Turizm Merkezi sınırlarının yeniden belirlenmesine ilişkin kısmın iptal edildiği ifade edildi. TMMOB, Danıştay kararında İnciraltı’nın Turizm Merkezi ilan edilmesine ilişkin idari işlemin bilimsel, teknik veya şehircilik esaslarına dayanmadığının değerlendirildiğini belirtti.

TMMOB, Turizm Merkezi kararının ortadan kalkmasına rağmen bölgede gerçekleştirilen plan değişiklikleriyle yapılaşma ve imar baskısının devam ettiğini ileri sürdü.

47 hektarlık alanla ilgili plan değişikliği

TMMOB açıklamasında, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın 29 Nisan 2025 tarihli onayıyla gerçekleştirilen İzmir-Manisa Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı Değişikliği’nin yürütmesinin durdurulması ve iptali istemiyle dava açıldığı kaydedildi.

Daha sonra Bakanlık tarafından 8 Nisan 2026 tarihinde yeni bir plan onaması gerçekleştirildiği, bu planın 11 Mayıs-9 Haziran 2026 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı belirtildi.

TMMOB’a göre söz konusu plan değişikliğiyle Danıştay 4. Dairesi’nin kararı doğrultusunda iptal edilen “İnciraltı Termal Turizm Merkezi sınırları” plandan çıkarıldı. Ayrıca Millî Savunma Bakanlığı’nın itirazı doğrultusunda “Mânia Sınırı” plana işlendi ve II. Derece Doğal Sit Alanı içerisinde kalan yaklaşık 47 hektarlık alanın kullanım kararı “Tercihli Kullanım Alanı”ndan “Turizm Tesis Alanı”na dönüştürüldü.

TMMOB, plan değişikliğinin mutlak tarım arazilerinin korunmasına ilişkin mevzuata, 2863 sayılı Kanun’a, koruma-kullanma dengesine ve ekolojik bütünlüğe aykırı olduğu iddialarıyla yargıya başvurduğunu bildirdi.

Danıştay 6. Dairesi’nden yürütmeyi durdurma kararı

TMMOB açıklamasında, 29 Nisan 2025 tarihli plan değişikliğinin iptali ve yürütmesinin durdurulması istemiyle açılan dava kapsamında Danıştay 6. Dairesi’nin 2 Haziran 2026 tarihli kararıyla yürütmenin durdurulmasına karar verildiği ifade edildi.

Kararın gerekçesinde, dava konusu çevre düzeni planı değişikliğinin dayanağını oluşturan 29 Ocak 2021 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı’nın İnciraltı Turizm Merkezi sınırlarına ilişkin bölümünün yargı kararlarıyla iptal edilmesi nedeniyle plan değişikliğinin hukuki dayanağının ortadan kalktığı değerlendirmesine yer verildiği aktarıldı.

TMMOB İzmir İl Koordinasyon Kurulu, İnciraltı’nın rant baskısına karşı korunması gerektiğini belirterek, konuyla ilgili hukuki sürecin sürdürüleceğini açıkladı.

İNGEDER: “Güncel 1/100.000 ölçekli plan yürürlükte”

İnciraltı Gelişim Derneği (İNGEDER) ise TMMOB’un açıklamasının kamuoyunda İnciraltı’nın halen yürürlükte bulunan 1/100.000 ölçekli planlarının durdurulduğu yönünde bir algı oluşturduğunu savundu.

İNGEDER Başkanı Tayfun Karabulut tarafından yapılan açıklamada, Danıştay 6. Dairesi’nin yürütmeyi durdurma kararının 29 Nisan 2025 tarihinde onaylanan önceki 1/100.000 ölçekli plan değişikliğine ilişkin olduğu belirtildi.

Dernek, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni ve revize 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı’nın ise 8 Nisan 2026 tarihinde onaylandığını ve 11 Mayıs-9 Haziran 2026 tarihleri arasında askıya çıkarıldığını ifade etti.

İNGEDER, söz konusu güncel planın halen yürürlükte olduğunu belirterek, 2025 tarihli önceki plan hakkında verilen yargı kararının bugün yürürlükte olan planın durdurulduğu şeklinde değerlendirilmemesi gerektiğini savundu.

İNGEDER: “Planlama süreci tamamlanmalı”

İNGEDER açıklamasında, İnciraltı ve Bahçelerarası’nda toprak sahiplerinin beş nesildir bölgede yaşadığı belirtilerek, yıllardır devam eden planlama belirsizliğinin mülk sahipleri açısından ekonomik ve sosyal sonuçlar doğurduğu ifade edildi.

Dernek, planlama süreçlerine ilişkin hukuki itirazların yapılabileceğini ancak hangi planın ve hangi idari işlemin dava konusu olduğunun kamuoyuna açık şekilde aktarılması gerektiğini belirtti.

İNGEDER, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yürütülen çalışmaların tamamlanmasını, 1/5.000 ve 1/1.000 ölçekli planların sonuçlandırılarak askıya çıkarılmasını ve ardından 18. madde uygulamasına geçilmesini beklediklerini açıkladı.

Dernek, İnciraltı ve Bahçelerarası’nın planlı bir geleceğe kavuşması amacıyla hukuk çerçevesinde çalışmalarını sürdüreceğini bildirdi.

Böylece İnciraltı’nın planlama sürecine ilişkin tartışmada iki farklı yaklaşım ortaya çıktı. TMMOB, önceki plan değişikliğinin hukuki dayanağının ortadan kalktığı ve bölgenin korunması gerektiği görüşünü savunurken, İNGEDER ise Danıştay kararının 2025 tarihli plan değişikliğine ilişkin olduğunu ve 8 Nisan 2026 tarihinde onaylanan güncel 1/100.000 ölçekli planın yürürlükte bulunduğunu belirtiyor.