EİB’nin Türkiye İhracatındaki Payı 16 Yıl Geriye Gitti: Çözüm Yeni Birlik Talebi

Son dört yıldır 18,3 – 18,5 milyar dolar bandına sıkışan Ege İhracatçı Birlikleri (EİB), Türkiye geneli ihracattan aldığı payda yüzde 7’nin altını görerek 2009 yılı seviyelerine geriledi. EİB Koordinatör Başkanı Jak Eskinazi, paydaki düşüşün temel nedeninin bölgedeki güçlü sektörlerin EİB bünyesinde temsil edilmemesi olduğunu vurguladı.

İZMİR – Ege İhracatçı Birlikleri’nin (EİB) Türkiye’nin toplam ihracatından aldığı pay, son çeyrek asırdaki en düşük seviyelerinden birine geriledi. 2025 yılı sonu verilerine göre, Türkiye’nin 273 milyar 434 milyon dolarlık toplam ihracatında EİB, 18 milyar 505 milyon dolar ile yüzde 6,75’lik bir dilimi temsil etti. Bu oran, en son küresel krizin etkilerinin hissedildiği 2009 yılındaki yüzde 6,6’lık seviyeden bu yana görülen en düşük pay olarak kayıtlara geçti.

Tarihi Zirveden Yüzde 7’nin Altına

Cumhuriyetin ilk yıllarında Türkiye ihracatının yüzde 80’inden fazlasını gerçekleştiren Egeli ihracatçılar, sanayileşmenin Anadolu’ya yayılmasıyla birlikte oransal bir düşüş yaşasa da, son yıllardaki gerileme dikkat çekici boyuta ulaştı:

• 1980 Yılı: EİB, 523 milyon dolarlık ihracatla Türkiye genelinden yüzde 18 pay alıyordu.
• 2000 Yılı: Pay oranı yüzde 9,5’e geriledi.
• 2011 Yılı: 10 milyar dolar barajı ilk kez aşıldı ve pay yüzde 8,4 oldu.
• 2025 Yılı: İhracat rakamı 18,5 milyar dolara çıksa da pay yüzde 6,75’e kadar düştü.

Eskinazi: “İhracat Verileri Başka Merkezlere Yazılıyor”

Verilerdeki düşüşü değerlendiren EİB Koordinatör Başkanı Jak Eskinazi, bu durumun bölgedeki üretim kaybından değil, sistemsel bir eksiklikten kaynaklandığını belirtti. Eskinazi, Ege’nin güçlü olduğu otomotiv, kimya, yenilenebilir enerji ve elektrik-elektronik gibi sektörlerin EİB bünyesinde bir birliği olmadığı için ihracat kayıtlarının İstanbul veya Ankara merkezli birliklere gittiğini hatırlattı.

“Kayıtlar Ege’de Tutulsa İhracatımız 35 Milyar Dolar Olur”

Jak Eskinazi: “Ticaret Bakanlığı’nın ‘Faaliyet İlleri’ istatistiklerine göre Ege Bölgesi aslında 44 milyar dolarlık ihracatla Türkiye genelinden yüzde 16 pay almaya devam ediyor. Ancak bu rakamın büyük kısmı EİB bünyesinde temsil edilmediği için bizim kayıtlarımıza girmiyor. Talebimiz; Kimya, Otomotiv, Elektrik-Elektronik ve Yenilenebilir Enerji Ekipmanları sektörlerinde EİB bünyesinde yeni birlikler kurulmasıdır. Bu adım atıldığı takdirde EİB’nin kayda aldığı ihracat 30-35 milyar dolar bandına yükselecektir.”

Çeyrek Asırlık Bekleyiş

EİB, 2000 yılından bu yana Türkiye ihracatında çift haneli (yüzde 10 ve üzeri) bir temsil oranına ulaşamadı. Özellikle 2008 yılında yüzde 6,2 ile “dip noktayı” gören birlik, pandemi dönemi olan 2020’de yüzde 7,7’lik bir paya tutunsa da, yeni kurulan sektör birliklerinin merkezlerinin İzmir dışında yapılandırılması nedeniyle kan kaybetmeye devam ediyor.

Egeli ihracatçılar, bölgenin üretim potansiyelinin kağıt üzerinde de doğru yansıması için Ankara’dan yeni birlik onayı bekliyor.