
Akhisar Ticaret Borsası, Portekiz’in kuzeyindeki Mirandela bölgesinde faaliyet gösteren çiftçi birliği APPITAD heyetini ağırladı. Teknik ziyarette, zeytin tarımı ve zeytinyağı sektöründe iki ülkenin karşılaştığı ortak sorunlar ve çözüm deneyimleri ele alındı.
Türkiye ile Portekiz arasında bilgi ve tecrübe paylaşımını hedefleyen buluşmada; zeytincilikte verimlilik, artan maliyet baskıları, çiftçi yaş ortalamasının yükselmesi, iklim değişikliğine uyumlu üretim modelleri ve çevresel sürdürülebilirlik başlıkları masaya yatırıldı.
Akdeniz Havzasında Ortak Sorunlar
APPITAD Başkanı Francisco Ataíde Pavão, yüksek hasat maliyetleri, eğimli ve teraslı arazilerde üretimin zorlukları, gençlerin tarımdan uzaklaşması, su kıtlığı ve iklim değişikliğinin zeytincilik üzerindeki etkilerinin yalnızca Portekiz’e değil, Akdeniz havzasının tamamına özgü sorunlar olduğunu belirtti. Pavão, mevsimsel değişimler nedeniyle erken hasadın yaygınlaştığını, kalite odaklı üretimin ise stratejik bir tercih haline geldiğini vurguladı.
Toplantıda, zeytin meyvesinin yağa işlenmesi sırasında ortaya çıkan yan ürünlerden zeytin suyunun tarımsal üretimde gübreleme ve sulama amaçlı kullanımına ilişkin Portekiz uygulamaları paylaşıldı. Pavão, geçmişte atık olarak görülen bu suyun bugün dekara 8 tona kadar kontrollü biçimde tarım arazilerine verilerek hem çevresel yükün azaltıldığını hem de tarımsal fayda sağlandığını aktardı.
Türkiye’ye gelmeden önce edindikleri izlenimlerle sahada gördükleri arasında farklar olduğunu ifade eden APPITAD üyeleri; modern tesisler, büyük ölçekli tarıma dayalı sanayi işletmeleri ve teknolojik altyapıdan etkilendiklerini belirtti. Heyet, ortak sorunların çözümü için Türkiye ile Portekiz arasında ortak proje geliştirmeye açık olduklarını da dile getirdi.
Akhisar Ticaret Borsası Başkanı Alper Alhat, iklim krizinin ve maliyet baskısının tarımsal üretim üzerindeki etkilerinin her geçen gün daha görünür hale geldiğini söyledi. Eldeki değerlerin etkin yönetiminin önemine dikkat çeken Alhat, zeytinyağı tüketiminin küresel ölçekte arttığını belirterek, Türkiye ve Portekiz’in bu süreçte rakip değil, iş birliği yapan partnerler olarak konumlanması gerektiğini ifade etti.
Bornova Zeytincilik Araştırma Enstitüsü’nden Murat Özaltaş ve Mehmet Ulaş’ın da eşlik ettiği ziyarette; kuraklıkla mücadele projeleri, kayıt dışılığın azaltılması ve genç çiftçilerin sektöre kazandırılması konuları ele alındı. Alhat, ilk kez çiftçilik yapacak gençlere yönelik destek mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiğini vurgulayarak, bakımsız zeytinlikler ile bozuk orman arazilerinin zeytinciliğe kazandırılmasının ekonomik ve sosyal açıdan önemli faydalar sağlayacağını kaydetti.