CHP’li Tamay’dan çağrı: Kamu binalarının deprem envanteri açıklansın

CHP İzmir İl Başkan Yardımcısı ve mimar Erkut Tamay, İzmir’deki tüm kamu binalarının deprem güvenliği envanterinin çıkarılarak kamuoyuna açıklanması çağrısında bulundu. Tamay, okullardan hastanelere, 112 istasyonlarından adliyelere kadar tüm kamu yapılarının deprem performansının şeffaf biçimde ortaya konulmasını istedi.

İzmir’in bir deprem kenti olduğunu vurgulayan CHP İzmir İl Başkan Yardımcısı Erkut Tamay, kamu binalarının deprem güvenliği konusunda daha kapsamlı ve şeffaf bir sistem oluşturulması gerektiğini belirtti. Tamay, 30 Ekim 2020 İzmir Depremi’nin kentin deprem gerçeğini ağır bir şekilde ortaya koyduğunu ifade ederek, geçen yıllarda yeni okulların inşa edildiğini, bazı kamu yapılarının yenilendiğini ve güçlendirildiğini ancak vatandaşların yoğun olarak kullandığı tüm kamu binalarının deprem durumunun net biçimde ortaya konulmadığını savundu.

Tamay, deprem güvenliğinin yalnızca konutlarla sınırlı olmadığını belirterek, okullar, hastaneler, aile sağlığı merkezleri, sağlık ocakları, toplum sağlığı merkezleri, semt poliklinikleri, 112 Acil Sağlık İstasyonları, ilçe sağlık müdürlükleri, adliyeler, vergi daireleri, belediye hizmet binaları, sosyal hizmet merkezleri, yurtlar ve üniversiteler dahil tüm kamu hizmet yapılarının aynı ciddiyetle değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.

“Kamu binası demek, risk yok demek değildir”

Bir binanın kamu binası olmasının onu deprem riskinden muaf tutmadığını belirten Tamay, özellikle eski yapı stokuna sahip İzmir’de kamu yapılarının yapım yılı, taşıyıcı sistemi, mevcut durumu, zemin özellikleri, geçmişte gördüğü müdahaleler ve güncel deprem yönetmelikleri karşısındaki performansının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Tamay, deprem güvenliğinin yalnızca binanın deprem sırasında ayakta kalmasıyla sınırlı olmadığını da belirterek, kamu binalarının deprem sonrasında hizmet vermeye devam edip edemeyeceğinin de değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Hastanelerin, aile sağlığı merkezlerinin ve 112 istasyonlarının afet sonrasında işlevlerini sürdürebilmesinin önemine dikkat çekti.

“İzmir’in elinde veri var”

İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin deprem hazırlıkları kapsamında yürüttüğü çalışmalara da değinen Tamay, belediyenin 17 Ağustos 2026 tarihli açıklamasına göre Deprem Master Planı kapsamında yaklaşık 40 fay zonu, zemin yapısı ve 118 bin yapıya ilişkin envanter çalışması yürütüldüğünü aktardı.

Bayraklı’da yaklaşık 33 bin 100, Bornova’da ise 61 bini aşkın yapının envanterinin çıkarıldığını belirten Tamay, Büyükşehir Belediyesi tarafından vatandaşların binalarına ilişkin temel bilgilere erişebilmesi amacıyla Bina Kimlik Belgesi uygulamasının da hayata geçirildiğini hatırlattı.

Bu çalışmaların önemli olduğunu belirten Tamay, kamu binaları açısından da benzer bir şeffaflık sağlanması gerektiğini ifade ederek, “Vatandaş kendi binasının durumunu öğrenmek isterken, kamu binalarının durumu neden aynı açıklıkta ve bütüncül bir sistem içerisinde ortaya konulmuyor?” sorusunu yöneltti.

Okullar için de şeffaflık talebi

Tamay, İzmir’de eğitim yapılarının yenilenmesine yönelik çalışmaların sürdüğünü belirterek, İzmir İl Millî Eğitim Müdürlüğü’nün 2023-2026 yılları arasında depreme dayanıklı yeni eğitim kurumları inşa edildiğini ve 2026 yılında Karabağlar, Konak ve Bornova’da tamamlanan 20 yeni okulun açıldığını açıkladığını aktardı.

Bunun yanında İl Millî Eğitim Müdürlüğü’nün 2024-2028 Stratejik Planı’nda deprem sonrasında ortaya çıkan ihtiyaçların giderilmesi ve deprem güçlendirmesi yapılan ve yapılacak okul ve kurumların tamamlanmasına yönelik çalışmaların sürdürülmesinin öngörüldüğünü ifade etti.

Ancak veliler ve öğretmenler açısından yalnızca kaç yeni okul yapıldığının yeterli olmadığını belirten Tamay, mevcut okul ve eğitim kurumlarının hangilerinin incelendiği, hangilerinin güçlendirildiği, hangilerinin yeniden yapılacağı ve hangileri için hâlâ işlem gerektiğinin açıklanmasını istedi.

Sağlık yapıları da gündemde

Kamu binaları değerlendirilirken yalnızca büyük hastanelerin ele alınmaması gerektiğini belirten Tamay; aile sağlığı merkezleri, sağlık ocakları, toplum sağlığı merkezleri, semt poliklinikleri, hastane ek hizmet binaları, dispanserler, ağız ve diş sağlığı merkezleri, diş hastaneleri, 112 Acil Sağlık İstasyonları, ilçe sağlık müdürlükleri ve halk sağlığı laboratuvarları gibi sağlık tesislerinin de deprem güvenliğinin ortaya konulması gerektiğini söyledi.

Özellikle 112 Acil Sağlık İstasyonlarının deprem sonrasında kritik görev üstleneceğine dikkat çeken Tamay, ambulans ve sağlık ekiplerinin görev yaptığı istasyonların güvenli ve işlevsel olması gerektiğini belirtti.

Sağlık Bakanlığı’nın deprem riski bulunan iller arasında İzmir’i de saydığını belirten Tamay, İzmir’de yıkımına başlanan Bozyaka ile faaliyette olan Tepecik, Atatürk ve Dr. Behçet Uz Eğitim ve Araştırma Hastanelerinde yenileme proje çalışmalarının sürdüğünü ifade etti.

“Sadece ‘sağlam’ demek yetmez”

Kamuoyuna yapılan açıklamalarda “güçlendirildi”, “yenilendi” veya “depreme dayanıklı” gibi genel ifadelerin kullanılmasının yeterli olmadığını savunan Tamay, vatandaşların bina bazında bilgiye ulaşabilmesi gerektiğini belirtti.

Tamay, kamu binaları için hangi binanın ne zaman incelendiği, hangi yöntemin kullanıldığı, sonucun ne olduğu, güçlendirme yapılıp yapılmadığı, güçlendirme tamamlandıysa ne zaman tamamlandığı ve yeniden yapılacak binaların takviminin ne olduğu gibi bilgilerin açıklanmasını istedi.

Ayrıca yalnızca taşıyıcı sistemin değil; elektrik, mekanik, yangın, jeneratör, su, doğalgaz, asansör ve diğer kritik sistemlerin deprem sonrasında çalışabilirliğinin de değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.

8 maddelik çağrı

Tamay, merkezi idare, İzmir Valiliği, İzmir Büyükşehir Belediyesi, ilgili bakanlıklar ve tüm kamu kurumlarına şu çağrılarda bulundu:

1.İzmir’deki tüm kamu binalarının güncel deprem güvenliği envanteri çıkarılsın.

2.Envanter; okullar ve hastanelerin yanı sıra sağlık ocakları, 112 istasyonları, dispanserler, diş hastaneleri, adliyeler ve vergi daireleri dahil tüm kamu hizmet yapılarını kapsasın.

3.Her kamu binası için yapım yılı, taşıyıcı sistem, zemin durumu, deprem performans incelemesi, güçlendirme veya yeniden yapım durumu gibi temel bilgiler kamuoyuna açılsın.

4.Riskli veya yetersiz olduğu belirlenen binalar için güçlendirme, tahliye veya yeniden yapım süreçleri ve takvimleri açıklansın.

5.Başta okullar ve hastaneler olmak üzere yoğun insan sirkülasyonunun bulunduğu kamu binalarında periyodik deprem performans değerlendirmeleri yapılsın.

6.Elektrik, mekanik, yangın, jeneratör, su, doğalgaz, asansör ve diğer kritik sistemlerin deprem sonrasında çalışabilirliği değerlendirilsin.

7.Kritik kamu hizmetlerinin deprem sonrasında nereden ve nasıl sürdürüleceğini gösteren afet sürekliliği planları hazırlanarak kamuoyuyla paylaşılsın.

8.Çalışmalar üniversiteler, bilim insanları ve ilgili meslek odalarının katılımıyla yürütülsün.

Tamay, kamu binalarının güvenliğinin kurumların kendi iç meselesi olmadığını belirterek, kamu binalarının halkın kullandığı yapılar olduğunu ve bu yapıların deprem güvenliği konusunda bilgi sahibi olmanın vatandaşın hakkı olduğunu ifade etti.

“Bir canımızı daha kaybetmeden, kamu binalarımızın güvenliğini bugün konuşalım, bugün denetleyelim, bugün önlem alalım” çağrısında bulunan Tamay, İzmir’deki tüm kamu binalarının deprem güvenliği envanterinin açıklanmasını istedi.