CHP’de yeni üyeler oy kullanabilecek mi?

Analiz

Necati Bahçeci

“Sakat işlemin üstüne bina edilen sonraki işlemler de bu sakatlığı miras alır” mantığı ile bakacak olursak, Özgür Özel döneminde yaklaşık 500 bin yeni üye Kurultay sürecine girildiğinde, il-ilçe kongrelerinde oy kullanıp, delege olabilecekler mi? Sorusunu gündeme getirdi.

Mutlak butlan kararı niçin verildi? Son kurultay şaibeli bulunduğu için.

O zaman Özgür Özel’in nasıl Genel Başkanlığı yok hükmünde sayıldıysa, yeni üyelerin de üyelikleri yok hükmündedir.

Ancak; Hukukçular ve parti kulisleri bu konuda iki keskin kampa bölünmüş durumda.

1. Tez: Mutlak butlan, işlemi baştan itibaren “yok” sayar. Yetkisiz organın (Özgür Özel MYK’sı) yaptığı üye onayları da hukuken batıldır. Parti, hukuken 4 Kasım 2023 öncesindeki “yasal statüye” döndüğü için kongre takvimi o tarihteki üye kütüğüyle başlamalıdır. 500 bin yeni üye tamamen devre dışı kalır. Kongre delegelerini eski (Kılıçdaroğlu dönemi) yapı belirler.
2. Tez: Anayasa m. 68 (Siyasi parti üyelik hakkı) ve Türk Medeni Kanunu’nun “iyi niyetli üçüncü kişilerin korunması” ilkesi. Üyelik siyasi bir haktır; vatandaş partiye değil devletin resmi organı olan Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı kütüğüne kaydedilmiştir. 500 bin üye oy kullanır. “Değişim” dalgasıyla partiye giren bu kitle, yeni kongrelerde Özel/İmamoğlu çizgisine avantaj sağlar.

Devamla;

1-Görüş; 500 bin yeni üyeye delege seçimlerinde oy kullandırılırsa, Kılıçdaroğlu’na yakın ulusalcı kanat bu durumu “Yetkisiz dönemde yapılan üyeliklerle kurultay meşruiyeti sakatlanmıştır” diyerek yeniden mahkemeye taşıyabilir. Bu durum, CHP’yi sonu gelmez bir “zincirleme iptal davaları” sarmalına sokar.

2-Görüş; Siyasi partilerde üyelik sadece parti içi bir işlem değildir. Karar defterleri iptal edilse bile, bu 500 bin kişinin üyelik kayıtları Yargıtay’ın sisteminde (YCB) resmi olarak onaylanmış durumdadır. Mahkeme parti organlarını (Genel Başkan, PM, MYK) iptal etti, ancak bireysel vatandaşların anayasal katılım hakkını iptal etme yetkisine sahip mi?

Not: Özgür Özel Öncesi (Kasım 2023) 1.428.800 üye. Özgür Özel Dönemi (Ocak 2026 Güncellemesi) 1.922.757 üye. Net Değişim (Yeni Üye) +493.957 üye.

Olası durumlar ve etkileri!

CHP içindeki delege aritmetiği, tamamen tabandan tavana doğru yükselen bir piramit gibidir: Üye -> Mahalle Delegesi -> İlçe Delegesi -> İl Delegesi -> Kurultay Delegesi.

Dolayısıyla, en alttaki “üye kütüğünün” 500 bin kişi (yaklaşık %35-40 oranında bir büyüme) değişmesi, piramidin en tepesindeki kurultay delegesi yapısını doğrudan sarsar. İşte 500 bin yeni üyenin delege seçimlerine dahil edilip edilmemesinin, Özel-İmamoğlu aksı ile Kılıçdaroğlu kanadı arasındaki matematiksel dengeyi etkiler.

Yeni üyelerin ezici çoğunluğu İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa, Balıkesir ve Denizli gibi büyükşehirlerde yoğunlaşmaktadır. Bu iller aynı zamanda İmamoğlu ve Özel aksının en güçlü olduğu, yerel gücü (belediyeleri) elinde bulundurduğu yerlerdir.

Mahalle delege seçimlerinde yeni üyeler, belediye başkanlarının ve mevcut ilçe yönetimlerinin işaret ettiği listelere blok oy verme eğilimindedir. Bu durum, Kılıçdaroğlu kanadının mahallelerde kilit taşlarını döşemesini matematiksel olarak engeller.

Büyükşehirlerden gelecek devasa il delegesi blokları (Örn: İstanbul ~196, Ankara ~72, İzmir ~56 delege) tamamen Özel-İmamoğlu aksının kontrolüne geçer. Kılıçdaroğlu kanadı Anadolu’daki bazı muhafazakar/geleneksel delegelerle sınırlı kalır ve kurultayda en fazla %25-30 bandında sıkışır.

Oy kullandırılmazsa…

4 Kasım 2023 öncesindeki üye yapısı, Kemal Kılıçdaroğlu’nun 13 yıllık genel başkanlığı döneminde şekillenmiş, onun il ve ilçe başkanları tarafından yazılmış “sadık” üyelerden oluşur. Yeni katılan ve “Değişimci” eğilim gösteren 500 bin kişi silindiğinde, mahallelerdeki delege seçimlerinde eski yapının (Kılıçdaroğlu’na yakın isimlerin) söz ağırlığı bir anda %40’lardan %60’lara fırlar. Kılıçdaroğlu kanadı, özellikle Anadolu delegasyonu ve büyükşehirlerin muhalif ilçeleri (Örn: İstanbul’un veya İzmir’in bazı geleneksel muhalif ilçeleri) üzerinden kurultay delegesi sayısını %45-50 seviyesine kadar çıkarabilir. Kurultay bıçak sırtı bir hal alır ve “üçüncü yol” arayışları (Örn: Mansur Yavaş ekseni veya bağımsız aktörler) belirleyici olur.

Büyük kavga ilçe kongrelerinde olur

CHP’de delege savaşı büyük kurultay salonunda değil, mahallelerdeki kahvehanelerde ve ilçe binalarında kurulacak sandıklarda başlar. 500 bin üyenin silinmesi, cephedeki asker sayısının üçte birini kaybetmek demektir.

Eğer mahkeme kararı üye kütüğünü geriye sararsa, yerel seçimlerde tarih yazan aktörler (belediye başkanları), kendi kalelerinde ‘misafir’ konumuna düşme riskiyle karşı karşıya kalacaktır.

Analiz;

Özgür Özel’in yeni parti konusunda ağırdan almasının en önemli nedenlerinden biri de bu. Partide kalıp, hatta hemen kurultay iddiasından vazgeçip, yeni üyelerin de oy kullanımını şart koşarak CHP’yi tekrar ele geçirmek istemesi. Ve Özel, her yol tıkanırsa yeni parti planını devreye sokar.

İki tarafın da ince hesaplar yaptığı konu; yeni üyeler.

Bekleyip göreceğiz…