Ata: 2025 zor geçti! Esnaf 2026’da ne bekliyor?

İzmir Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği (İESOB) Başkanı Yalçın Ata, 2025 yılına ilişkin ekonomik değerlendirmelerini ve 2026 yılına yönelik beklentilerini paylaştı. Ata, küresel ve bölgesel gelişmelerin etkisiyle 2025 yılının Türkiye için zorlu geçtiğini belirtirken, yılın son döneminde ekonomide gözlenen olumlu sinyallerin yeni yıla dair umutları artırdığını ifade etti.

“2025 Zor Geçti, Ancak Umut Veren Gelişmeler Var”

Başkan Ata, çevre coğrafyalarda süregelen çatışmalar ve iç piyasada yaşanan ekonomik durgunluğun 2025’i zor bir yıl haline getirdiğini söyledi. Ancak yılın son çeyreğinde ekonomide toparlanma işaretlerinin görülmeye başlandığını vurgulayan Ata, “Bu gelişmeler 2026’ya daha umutlu bakabilmemizi sağlıyor” dedi.

Türkiye ekonomisinin 2025 yılının üçüncü çeyreğinde yüzde 3,7 oranında büyüme kaydettiğini hatırlatan Ata, Ticaret Bakanlığı verilerine göre Türkiye’nin OECD ülkeleri arasında üçüncü, G-20 ülkeleri arasında ise beşinci sırada yer aldığını belirtti. Aynı dönemde milli gelirin cari fiyatlarla 1 trilyon 538 milyar dolara ulaştığını ve tüm zamanların rekorunun kırıldığını ifade etti.

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Moody’s’in öngörülerine de değinen Ata, Türkiye ekonomisinin 2026’da yüzde 3,4, 2027’de ise yüzde 3,5 oranında büyümesinin beklendiğini aktardı.

“Esnaf, Alım Gücündeki Daralmadan Doğrudan Etkilendi”

Yüksek ancak düşüş eğiliminde olan enflasyon, kontrollü kur artışı ve ılımlı büyüme dengesinin 2025 yılına damga vurduğunu dile getiren Ata, halkın alım gücündeki sınırlılığın esnaf ve sanatkârları doğrudan etkilediğini söyledi.

Ata, “Köylünün, memurun, emeklinin, çiftçinin ve işçinin gelir seviyesi arttıkça, tüketime yöneldikçe bu durum çarşı pazardaki esnafımıza da olumlu yansıyacaktır” dedi.

Vatandaşların zorunlu ihtiyaçlar dışında tüketimden kaçınmasının, esnafın iş potansiyelini sınırladığını belirten Ata, buna rağmen esnafın bir önceki yıla kıyasla önünü daha net görebildiğini ve sınırlı da olsa bir canlanma yaşandığını ifade etti.

“2026’da Daha Sağlıklı Planlama Mümkün Olacak”

2025 yılının sonunda oluşan iyimser havanın, faizlerin düşüş trendine girmesi ve döviz kurlarının kontrollü seyriyle desteklendiğini belirten Ata, işletmelerin 2026’ya daha net planlamalarla girebileceğini söyledi.

Merkez Bankası Piyasa Katılımcıları Anketi’ne göre 2026 yıl sonu enflasyon beklentisinin yüzde 23,35, dolar/TL kurunun 51 lira, politika faizi beklentisinin ise yüzde 28 seviyesinde olduğunu hatırlatan Ata, esnaf ve reel sektör temsilcilerine “kontrollü ve temkinli” olma çağrısında bulundu.

“Aşırı İyimserlik de Kötümserlik de Risklidir”

2026 yılında üretimin aşırı iyimser beklentilerle artırılmasının da, aşırı kötümserlik nedeniyle kısılmasının da sağlıklı olmayacağını vurgulayan Ata, işletmelerin alternatif senaryolara dayalı planlama yapmaları gerektiğini ifade etti.

Esnafın 2026’dan Beklentileri

İESOB Başkanı Yalçın Ata, yeni yılda esnaf teşkilatlarının çözüm bekleyen taleplerini de sıraladı.

Götürü Usul Düzenlemesi

Basit usulde vergilendirilen birçok esnafın 2026 itibarıyla gerçek usule geçecek olmasının İzmir’de yaklaşık 30 bin esnafı doğrudan etkileyeceğini belirten Ata, düzenlemenin aylık 5 bin liraya varan ek maliyetler doğuracağını söyledi. Ata, esnafın bu düzenlemeye hazırlıksız yakalandığını vurgulayarak, “Altyapı oluşturulana kadar bir geçiş süreci tanınmalı, düzenleme en az bir yıl ertelenmelidir” dedi.

SGK ve Emeklilik

Bağ-Kur’luların 9 bin gün, SSK’lıların ise 7 bin 200 günle emekli olmasının sosyal adaleti zedelediğini ifade eden Ata, bu farkın giderilmesi gerektiğini belirtti. Ayrıca, emekli olmak isteyen esnafın borcunun tamamını değil, ihtiyaç duyduğu gün kadarını ödeyebilmesinin yolunun açılmasını istedi.

İşyeri Stopajları

Yüzde 20 oranındaki stopaj yükünün fiilen esnafın üzerinde kaldığını belirten Ata, artan kiralar da dikkate alındığında stopajın kaldırılmasının ya da en azından yüzde 10 seviyelerine çekilmesinin esnafı rahatlatacağını söyledi.

Diğer Talepler

Ata ayrıca; AVM yasasında güncelleme yapılması, 4+4+4 eğitim sisteminin çıraklık üzerindeki etkilerinin yeniden değerlendirilmesi, mesleki eğitimin teşvik edilmesi, ruhsat harçları ve su tarifelerinde esnafın korunması, kayıt dışılığın önlenmesi, yemek kartı ve POS komisyonlarının düşürülmesi ile ticari araçlara akaryakıt indirimi sağlanmasının 2026 yılında çözüm bekleyen başlıca konular olduğunu sözlerine ekledi.