2 Bin Yıldır Akan Gizemli Su!

İzmir’in kalbinde, tarihin ve beton binaların metrelerce altında büyüleyici bir sır keşfedilmeyi bekliyor. Kentin 2 bin yıllık geçmişine ışık tutan Smyrna Agorası’nda yürütülen kazı çalışmaları, Roma döneminden günümüze kadar durmaksızın akan antik bir su kanalını ve bu kanalla bağlantılı eşsiz yapıları gün yüzüne çıkardı.

İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi adına Kazı Başkanı Prof. Dr. Akın Ersoy liderliğinde sürdürülen ve İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin ana sponsorluğunda yürütülen çalışmalarda, toprağın altından adeta yeni bir kent fışkırıyor.

Toprağın Altında 150 Metrelik Takip: Kaynağı Nerede?

Roma imparatorlarının adımladığı sokakların altından geçen su kanalı, tam 20 asırdır aynı kararlılıkla akmaya devam ediyor. Kazı ekibinin 150 metresini titizlikle gün yüzüne çıkardığı kanalın kaynağı ise henüz tam bir gizem. Suyun, Agora’nın güneyindeki Namazgah Hamamı ve Kurşunlu Cami çevresindeki antik bir pınardan beslendiği tahmin ediliyor.

“Yaklaşık 2 bin yıldır akan bir sudan bahsediyoruz. Kaynağı henüz tespit edemedik ancak suyun 150 metrelik bir yolculukla Agora’ya ulaştığını net bir şekilde görüyoruz.” — Prof. Dr. Akın Ersoy

Tarihte Bir İlk: Büyüleyici Duvar Resimleri ve Gizemli Mekanlar

Arkeologları heyecanlandıran tek keşif akar su olmadı. Geçen yıl bulunan mozaiklerin izini süren ekip, MS 5. ve 6. yüzyıllara (Geç Antik Çağ) tarihlenen üç yeni mekan ortaya çıkardı. İkisi mozaik, biri mermer kaplama olan bu yapıların duvarlarında ise Smyrna tarihinde daha önce hiç rastlanmayan özel duvar resimleri (freskler) bulundu.

Efes’teki dünyaca ünlü Yamaç Evleri ile benzerlik gösteren bu mekanların, Roma İmparatorluğu’nun bölünmesi ve Hristiyanlığın yayılması sürecinde kentin geçirdiği büyük dönüşüme dair en somut ipuçlarını sunduğu belirtiliyor.

Keşfin Sırrı ve Önümüzdeki Adımlar

Kemeraltı’nın 2 Bin Yıllık Hafızası: Antik limanın dolmasıyla sosyal ve ticari hayatın Agora’dan bugün dünyanın en büyük açık hava pazarlarından biri olan Kemeraltı’na nasıl taşındığı bu buluntularla kanıtlanıyor.

İzmir’in Beklediği 20 Bin Kişilik Dev Tiyatro: Kadifekale eteklerindeki Smyrna Tiyatrosu’nu yeniden kent yaşamına katmak için çalışmalar tüm hızıyla sürüyor.

Görülmemiş Destek: İzmir Büyükşehir Belediyesi, Smyrna ve Tiyatro kazılarına 2025-2027 yılları arasında toplam 34,5 milyon TL kaynak aktararak tarihin gün yüzüne çıkışını hızlandırıyor.

Agora’da korunan eşsiz grafitiler belirli saatlerde ziyarete açılırken, geleceğin turist rehberleri alanı gezdirerek bu 2 bin yıllık canlı tarihin hikayesini dünyaya anlatmaya başladı bile. Yeraltındaki gizemli pınara ulaşıldığında Smyrna’nın daha hangi sırları ifşa edeceğiyse merak konusu!