1 Temmuz’da yeni dönem başlıyor: Depozitolu ambalaj uygulaması için geri sayım

Türkiye’de atık yönetiminde önemli bir dönüşümün başlangıcı olarak görülen Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) uygulaması, 1 Temmuz 2026 itibarıyla ülke genelinde hayata geçirilecek. Uygulama kapsamında vatandaşlar, iade ettikleri her depozitolu ambalaj için 1 TL teşvik bedeli alabilecek.

Plastik atıkların kaynağında ayrıştırılması ve geri dönüşüm oranlarının artırılmasını hedefleyen uygulama öncesinde hazırlıklar sürerken, plastik sanayi temsilcileri de sisteme destek veriyor. Daha önce 2022 ve 2023 yıllarında ertelenen depozito uygulamasının bu kez ülke genelinde devreye alınması planlanıyor.

Ege Plastik Sanayicileri Derneği (EGEPLASDER) Yönetim Kurulu Başkanı ve Plastik Sanayicileri Federasyonu (PLASFED) Başkan Yardımcısı Şener Gençer, uygulamanın hem çevresel hem de ekonomik açıdan önemli sonuçlar doğuracağını belirtti.

Geri dönüşüm sektörüne katkı bekleniyor

Gençer, zincir marketler ve alışveriş merkezlerinde ambalaj iade makinelerinin kurulması sürecinin 1 Temmuz’a kadar tamamlanması gerektiğini ifade ederek, sistemin Türkiye’de uzun yıllardır gündemde olan kaynağında ayrıştırma hedefi açısından önemli bir adım olduğunu söyledi.

Uygulamanın yalnızca çevresel risklerin azaltılmasına değil, geri dönüşüm sektörünün hammadde ihtiyacının yurt içinden karşılanmasına da katkı sağlayacağını vurgulayan Gençer, böylece plastik atık ithalatının azalabileceğini kaydetti.

“Edin-Yararlan-Dönüştür” anlayışı öne çıkacak

Depozito Yönetim Sistemi’nin tüketim alışkanlıklarında da değişim yaratmasının beklendiğini belirten Gençer, sistemin “at-kurtul” yaklaşımının yerine, iade ve geri kazanımı esas alan “edin-yararlan-dönüştür” anlayışını teşvik edeceğini ifade etti.

1 Temmuz’da başlayacak uygulama öncesinde, ambalajlı içecek satan veya servis eden işletmelerin Depozito Bilgi Yönetim Sistemi’ne kayıt yaptırarak operatör seçimi gerçekleştirebileceği bildirildi.

Ekonomiye yıllık 30 milyar TL katkı hedefi

Depozito kapsamına alınacak plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarının kontrollü şekilde ekonomiye geri kazandırılmasıyla milli ekonomiye yıllık en az 30 milyar TL doğrudan katkı sağlanmasının hedeflendiği belirtildi.

Türkiye’de her yıl yalnızca içecek ambalajı olarak 20 milyarın üzerinde plastik şişe kullanıldığına dikkat çeken Gençer, ambalaj tüketimindeki artışın devam ettiğini ve bu rakamın 2030 yılında 30 milyar adede ulaşmasının beklendiğini söyledi.

“Atıklarımız çöp değil, kaynak”

Depozito uygulamasının birçok gelişmiş ülkede uzun yıllardır başarıyla uygulandığını hatırlatan Gençer, atıkların ekonomik değeri yüksek bir kaynak olarak değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Geri dönüşüm kültürünün toplumun tüm kesimlerine yayılması gerektiğini vurgulayan Gençer, çevre bilincinin okul öncesi dönemden itibaren eğitim sisteminin bir parçası haline getirilmesinin önemine dikkat çekti. Gençer, geri dönüşümün yalnızca çevre politikası değil, kamu kurumlarının ortak sorumluluğunda yürütülmesi gereken ulusal bir konu olarak ele alınması gerektiğini belirtti.

“İade edilen her ambalajın daha temiz bir çevre ve daha sürdürülebilir bir geleceğe katkı sunduğunu” ifade eden Gençer, uygulamanın toplumsal sahiplenmeyle başarıya ulaşacağını söyledi.