Prof. Dr. Yararbaş: “Ülkemizde her üç kişiden biri tütün bağımlısı”

Ege Üniversitesi Madde Bağımlılığı, Toksikoloji ve İlaç Bilimleri Enstitüsü, “Dünya Sigara Bırakma Günü” kapsamında “Bilim İletişimi Etkinlikleri” çerçevesinde “Tütün Bağımlılığı” başlıklı bir söyleşi düzenledi. Enstitü Eğitim Salonu’nda gerçekleştirilen etkinliğe akademisyenler, idari personel ve öğrenciler katıldı.

Söyleşide konuşan Enstitü Müdürü Prof. Dr. Görkem Yararbaş, tütün bağımlılığının bireysel ve toplumsal boyutlarını bilimsel veriler ışığında değerlendirdi. Tütünle mücadelenin yalnızca belirli günlerle sınırlı kalmaması gerektiğini vurgulayan Yararbaş, farkındalık çalışmalarının yıl geneline yayılmasının önemine dikkat çekti.

Tütün bağımlılığının basit bir alışkanlık olarak görülmemesi gerektiğini ifade eden Yararbaş, “Tütün bağımlılığı; biyolojik ve psikososyal yönleri olan, işlevselliği bozan kronik bir hastalıktır. Süreç çoğu zaman ‘Bir kereden bir şey olmaz’ düşüncesiyle başlar ve kişiyi zamanla çıkılması zor bir sarmala sürükler. Bu hastalığın izleri yaşam boyu sürebilir” dedi.

“Bağımlılıkta herkes risk altındadır”

Türkiye’de tütün kullanım oranlarının yüksekliğine dikkat çeken Yararbaş, “Ülkemizde pratikte her üç kişiden biri, erkeklerde ise her iki kişiden biri sigara içiyor. Bu oran yalnızca kullanıcıları değil, pasif maruziyet nedeniyle toplumun büyük bölümünü etkiliyor” diye konuştu.

Bağımlılığın belirli bir kişilik yapısına özgü olmadığını belirten Yararbaş, “Bağımlılıktan doğuştan korunmuş ayrıcalıklı bir grup yoktur. ‘Benim iradem güçlüdür’ düşüncesi bilimsel olarak geçerli değildir. Bağımlılığı bir irade zayıflığı olarak görmek doğru değildir” ifadelerini kullandı.

“Dumansız hava sahası kalp krizi riskini azaltıyor”

Nikotinin etkilerine değinen Yararbaş, düşük dozlarda uyarıcı, yüksek dozlarda ise baskılayıcı etki gösterebildiğini belirtti. Bu değişken etkinin bağımlılığı pekiştirdiğini aktaran Yararbaş, bırakma sürecinde yoksunluk belirtilerinin günlük yaşamı zorlaştırabildiğini söyledi.

Çevresel dumana da dikkat çeken Yararbaş, “Bir sigara birkaç dakikada tüketilse de dumanın etkisi saatlerce sürer. Dumansız hava sahası uygulamalarının hayata geçirildiği ülkelerde kalp krizi kaynaklı ölümlerde düşüş yaşanması, bunun en somut bilimsel göstergesidir” dedi.

“Elektronik sigara çözüm değil”

Elektronik sigara ve benzeri ürünlerin bağımlılığı sona erdirmediğini ifade eden Yararbaş, bu ürünlerin çoğu zaman “çift kullanıma” yol açtığını belirtti. “Ürün değiştirmek bağımlılığı bitirmiyor. İnsanlar mekâna göre farklı ürünler kullanıyor ancak bağımlılık devam ediyor. Sigara kullanımının sayısız sağlık riskini beraberinde getirdiğini biliyoruz. Bu nedenle mücadele bütüncül bir yaklaşımla sürdürülmeli” diye konuştu.