EÜ’den yapay zekâ destekli kişiye özgü uyarlama

Ege Üniversitesi (EÜ), eğitim teknolojileri ve yapay zekâ alanında dikkat çeken bir çalışmaya imza attı. EÜ Fen Fakültesi Matematik Bölümü Bilgisayar Bilimleri Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Aysun Aytaç ve Eğitim Fakültesi Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Jale İpek’in danışmanlığında Dr. Kemal Şimşek tarafından hazırlanan “Ontoloji Tabanlı Uyarlanabilir Ölçme ve Değerlendirme Sisteminin Geliştirilmesi” başlıklı doktora çalışması, matematik eğitimindeki geleneksel sınav anlayışına yenilikçi bir boyut kazandıracak. Geliştirilen bütüncül dijital ekosistem, öğrencilerin yalnızca eksiklerini tespit etmekle kalmayıp; bu eksiklerin altında yatan temel nedenleri de analiz ederek öğrenme sürecini kişiselleştirecek.

Geliştirilen sistemin detayları hakkında bilgi veren Prof. Dr. Aysun Aytaç, “Geleneksel dijital sınavların en büyük eksikliği, öğrencilerin pedagojik ihtiyaçlarını ve ön koşul öğrenme çıktılarını göz ardı etmesidir. Günümüzde eğitim teknolojileri artık bilginin sadece ekrana yansıtıldığı statik bir yapıdan, öğrencinin bilişsel ve duyuşsal süreçlerini analiz eden akıllı sistemlere doğru evriliyor ve dönüşüyor. Biz bu çalışmada, ‘Her öğrenci özeldir’ ilkesini bir temenniden öteye taşıyarak teknolojik bir gerçekliğe dönüştürdük. Doktora mezunumuz Dr. Kemal Şimşek tarafından geliştirilen uyarlanabilir test algoritması ve matematik eğitimi ontolojisi sayesinde, matematik müfredatı dinamik bir ‘bilgi çizgesi’ olarak modellendi. Geliştirilen bu sistem ile öğrenci bir soruyu yapamadığında sistem onu dışlamak yerine, başarısızlığın kökenine inerek eksik olduğu öncül öğrenme çıktılarına ve konulara yönlendiriyor. Böylece her öğrenciye, kendi hızında ve kendi ihtiyacına uygun, kapsayıcı uyarlanabilir bir bireysel öğrenme yolculuğu sunuyor” dedi.

Türkiye’nin öncü ve kapsamlı matematik eğitimi ontolojisi

Çalışması hakkında bilgi veren Dr. Kemal Şimşek, “Araştırma kapsamında geliştirilen Matematik Eğitimi Ontolojisi, Türkiye’deki ortaokul matematik müfredatının bilişsel süreçlerini ve disiplinlerarası bağlantılarını modelleyen özgün bir çalışma olarak öne çıkıyor. Müfredatın sadece bir konu sıralaması olmadığını, aksine dijital yeterlikler ve anadilde iletişim gibi becerilerle örülü bir ağ olduğunu kanıtlayan bu çalışma; cebir ve veri analizi gibi kritik alanlarda yüksek bilişsel yükü yönetebilen bir altyapı sunuyor. Bu yapının üzerinde çalışan uyarlanabilir test algoritması öğrenciyi öncelikle ön koşul öğrenme çıktılarına yönlendirerek öğrencinin eksikliklerini tamamlamasını sağlayarak öğrenciye kişiselleştirilmiş bir öğrenme deneyimi ve yolculuğu sunuyor. Diğer taraftan sistemin en dikkat çekici bileşenlerinden biri olan yapay zekâ destekli ‘Akıllı Asistan’ modülü, öğrencilerin karşılaştığı karmaşık ve görsel içerikli matematik problemlerine anında çözüm üreterek ve geri bildirimlerde bulunarak etkileşimli bir öğrenme deneyimi sağlıyor. Aynı zamanda bu modül, öğrencinin bireysel performans verilerini de analiz ederek tamamen kişiye özgü ve hedef odaklı bir eğitim danışmanlığı da yapıyor. Hatalı veya yanıltıcı yönlendirmelerin önüne geçen bu akıllı yapı, öğrenme eksiklerini en ince ayrıntısına kadar teşhis ederken, ölçme sürecini de çok daha verimli bir hale getiriyor. Bu çalışma sadece bir ölçme aracı değil, aynı zamanda öğrenme analitiklerini görselleştiren ve anlık geri bildirim veren bütüncül bir ‘Akıllı Öğretim Sistemi’ olarak öne çıkıyor” diye konuştu.

Geliştirilen sistem, matematik eğitiminde kişiselleştirilmiş öğrenmeyi destekleyen yapay zekâ temelli yenilikçi bir yaklaşım sunarken, yazılım mühendisliği, psikometri ve yapay zekâ disiplinlerini disiplinler arası bir anlayışla bir araya getiriyor.